تحلیلی بر مولفه های معنایی واژگان «محنت و مرارت» در قرآن کریم با تاکید بر روابط مفهومی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 181

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_KGY-15-2_004

تاریخ نمایه سازی: 5 مهر 1404

چکیده مقاله:

هدف: معناشناسی به عنوان یکی از مهم ترین شاخه های زبان شناسی، به تحلیل مفهومی واژگان و روابط بین آن ها می پردازد. در زمینه مطالعات قرآنی، این رویکرد به ما کمک می کند تا به درک عمیق تری از معانی واژگان قرآن دست یابیم. مقاله حاضر به بررسی مولفه های معنایی واژگان «محنت و مرارت» در قرآن کریم و تحلیل معنایی آنها و واژه های مرتبط با آنها در آیات قرآن می پردازد.روش پژوهش: این تحقیق به شیوه توصیفی تحلیلی با رویکردی قرآنی انجام شده است. ابتدا معانی لغوی واژگان «محنت» و «مرارت» تشریح می شود و سپس با تحلیل واژه های هم معنا و مرتبط با آنها در قرآن، نظیر «لغوب»، «الم»، «نصب»، «وصب»، «کدح»، «کبد» و «عنت»، روابط مفهومی آنها بررسی می شود.یافته ها: در این پژوهش، واژه ها بر اساس معانی و دلالت هایشان تجزیه و تحلیل شدند. واژه «لغوب» به رنج ناشی از گرسنگی و خستگی اشاره دارد، درحالی که «الم» بر درد و رنج شدید دلالت می کند. «نصب» شامل آسیب های جسمی و روحی است و می تواند بار معنایی مثبت یا منفی داشته باشد. واژه «وصب» به تشدید و استمرار رنج های دائمی اشاره دارد، ولی «کدح» تلاشی است که نتیجه آن می تواند منجر به رشد و سعادت شود. واژه «کبد» نشانی از سختی های زندگی انسانی است که بدون صبر و شکیبایی به تباهی می انجامد و «عنت» به سختی های ناشی از گناهان ارتباط دارد و نشانگر پیامدهای منفی آن در زندگی انسان است.نتیجه گیری: مولفه های معنایی واژگان «محنت و مرارت» نشان می دهد که رنج ها و دشواری ها می توانند دو رویکرد مثبت و منفی داشته باشند. واژگانی چون «کدح» و «کبد» به رشد و تکامل انسان کمک می کنند، ولی واژه هایی مانند «عنت» بر مشکلات و خسارات ناشی از گناهان تاکید دارند. به طور کلی، تحلیل تطبیقی این واژه ها در قرآن به درک عمیق تری از معانی و روابط مفهومی آنها منجر می شود که در جایگاه شناخت بیشتر از آموزه های دینی و اخلاقی قرآن اهمیت بسیاری دارد.

نویسندگان

رحمان عشریه

دانشیار گروه تفسیر، دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

سیدعبدالرسول حسینی زاده

دانشیار گروه علوم قرآن، دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

فرشته محمدی

دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی قرآن، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • نهج البلاغه ...
  • آزادی، پرویز. (۱۳۸۴). مولفه های معنایی حق در قرآن کریم. ...
  • آلوسی، شهاب الدین سیدمحمود. (۱۴۱۷). روح المعانی. محمد حسین عرب ...
  • ابن درید، محمد بن حسن. (۱۹۹۸). جمهره اللغه. دار العلم ...
  • ابن عاشور، محمد بن طاهر. (بی تا). التحریر و التنویر. ...
  • ابن عطیه اندلسی، عبدالحق بن غالب. (۱۴۲۲). المحرر الوجیز فی ...
  • ابن فارس، احمد. (۱۳۹۹). معجم مقاییس اللغه. دار الفکر ...
  • ابن معصوم مدنی، سید علی بن احمد. (۱۴۲۶). الطراز الاول. ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴). لسان العرب. دار الفکر ...
  • ابن میثم بحرانی، کمال الدین میثم بن علی. (۱۳۷۹). شرح ...
  • ازهری، محمد بن احمد. (۱۴۲۱). تهذیب اللغه. دار احیاء التراث ...
  • اسدی، احمد؛ غلامی، محبوبه و نصرتی، شعبان. (۱۳۹۵). تحلیلی بر ...
  • بانو اصفهانی، سیده نصرت امین. (۱۳۶۱). مخزن العرفان در تفسیر ...
  • باقری، مهری. (۱۳۷۴). مقدمات زبان شناسی. دانشگاه تبریز ...
  • بغوی، حسین بن مسعود. (۱۴۲۰). معالم التنزیل فی تفسیر القرآن. ...
  • بیضاوی، عبد الله بن عمر. (بی تا). انوار التنزیل و ...
  • پالمر فرانک. (۱۳۴۶). نگاهی تازه به معنی شناسی. کوروش صفوی ...
  • جودوی، امیر؛ شایق، محمدرضا و فلاح مدواری، محمدحسن. (۱۳۹۹). از ...
  • حمیدی، نشوان بن سعید. (۱۴۲۰). شمس العلوم و دواء کلام ...
  • حویزی، عبدعلی بن جمعه. (۱۳۸۳). تفسیر نور الثقلین. دار التفسیر ...
  • خرائی، ناصر و کرمی، فیروزه. (۱۳۹۹). مفهوم واژه تمحیص در ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲). مفردات الفاظ القرآن. دار ...
  • زبیدی، محمدمرتضی. (۱۴۱۴). تاج العروس من جواهر القاموس. دار الفکر ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۷). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل ...
  • صاحب، اسماعیل بن عباد. (۱۴۱۴). المحیط فی اللغه. عالم الکتب ...
  • صفوی، کوروش. (۱۳۹۷). درآمدی بر معناشناسی. سوره مهر ...
  • طباطبایی، سیدمحمد حسین. (۱۳۷۴). المیزان فی تفسیر القرآن. موسسه الاعلمی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۲). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۲). جامع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • طریحی، فخر الدین بن محمد. (۱۳۷۵). مجمع البحرین. احمد حسینی ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۷۸). التبیان فی تفسیر القرآن. احمد ...
  • فخر رازی، محمد بن عمر. (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب. دار احیاء ...
  • فراء، یحیی بن زیاد. (۱۹۲۸). معانی القرآن. الهیئه المصریه العامه ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹). العین. دار الهجره ...
  • قائمی نیا، علیرضا و فتحی، علی. (۱۳۹۹). معناشناسی(۱)، پژوهشکده حوزه ...
  • قرشی، سیدعلی اکبر. (۱۳۷۱). قاموس القرآن. دار الکتب الاسلامیه ...
  • مصطفوی، حسن. (۱۳۷۴). التحقیق فی کلمات القرآن. وزارت فرهنگ و ...
  • معرفت، محمدهادی. (۱۳۸۱). علوم قرآنی. التمهید ...
  • نمایش کامل مراجع