بررسی عدم قطعیت در نقشه خطر طرح لرزه ای بر اساس منحنی های خطر و شکنندگی

در هر اندازه گیری مهندسی، عدم قطعیت حضور دارد؛ خواه به آن توجه شود، خواه از قلم بیفتد. اگر در برآورد بار طرح برای یک سازه، معیاری از جنس ریسک قرار داده و عدم قطعیت آن نیز محاسبه گردد، روش انجام را روش ریسک مبنا و بار طرح حاصل را بار طرح ریسک مبنا می نامند. برای نمونه، در استاندارد معتبر ASCE/SEI ۴۳-۰۵، در طراحی لرزه ای کارخانه های هسته ای، از روش ریسک مبنا برای تهیه طیف طرح لرزه ای، استفاده شده است. یک لازمه در این روش، در نظرگیری عدم قطعیت، چه در مدل جنبش زمین (یعنی منحنی خطر) و چه در ظرفیت سازه (یعنی منحنی شکنندگی) است. تحقیق حاضر، نخست جزئیات این روش شامل در نظر گرفتن شکل کامل منحنی خطر زلزله و نحوه دخالت دادن پاسخ سازه مورد نظر در تعیین بار طرح لرزه ای را بررسی می کند. سپس، به یک مدل احتمالی دست یافته می شود به طوری که بتوان از آن برای برآورد عدم قطعیت در بار طرح لرزه ای، بهره برد. با کمک مدل احتمالی به دست آمده در این مقاله، نقشه عدم قطعیت موجود در زلزله طرح، برای کشور ایران، تهیه و ارائه گردید. عدم قطعیت در بار طرح لرزه ای در کشور ایران، براساس اطلاعات و فرضیات موجود در مطالعه حاضر، حداقل برابر ۴۵ درصد به دست آمد که یک مقدار قابل توجه است. به عبارت دیگر، مشاهده شد در شتاب مبنای طرحی که در طراحی لرزه ای سازه ها در گستره ایران به کار گرفته می شود، از ۴۵ تا ۹۰ درصد امکان تغییر وجود دارد.

کلیدواژه ها:

خطر لرزه ای ، طراحی ریسک مبنا ، عدم قطعیت ، نقشه خطر ، بارگذاری لرزه ای