بررسی اثر منبع غله و سطح تفاله چغندر قند بر سوخت و ساز نیتروژن، تقسیم انرژی و الگوهای تغذیه ای گاوهای شیری هلشتاین

سابقه و هدف: افزایش سطح کنسانتره جیره یک روش رایج به منظور به حداکثر رساندن عملکرد در گاوهای شیری می باشد. راهکارهایی که سطح جو و ذرت جیره را کاهش دهند می توانند موجب افزایش سودمندی گاوهای شیری، به شرط عدم کاهش عملکرد دام گردند. استفاده از منابع الیاف علوفه ای به دلیل ایجاد خاصیت پرشدگی شکمبه، موجب محدودیت مصرف خوراک می گردد. لذا هدف از این مطالعه بررسی اثرات استفاده از تفاله چغندر قند در جیره گاوهای شیری پرتولید به جای دانه جو و ذرت یود. تحقیق حاضر بر این فرض استوار بود که جایگزینی دانه ذرت و جو با تفاله چغندر قند یک راهکاری در جهت کاهش سطح دانه ذرت و جو و اثرات منفی جیره هایی با نشاسته بالا بدون تاثیر بر عملکرد دام ها می باشد می باشد.مواد و روش ها: تعداد هشت راس گاو شکم دوم (میانگین روزهای شیردهی ۲ ± ۶۲ و میانگین تولید شیر ۲/۱ ± ۵۴ کیلوگرم در روز) در قالب یک طرح مربع لاتین ۴ × ۴ تکرار شده و آرایش فاکتوریل ۲ × ۲ با استفاده از دو منبع دانه (دانه ذرت و جو) و دو سطح تفاله چغندر قند (۵ و ۱۵ درصد) در جیره با دوره های ۲۱ روزه مورد آزمایش قرار گرفتند (۱۵ روز عادت پذیری به جیره و ۶ روز نمونه و داده برداری). تیمارهای آزمایشی شامل جیره ها با استفاده از سیستم کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنل (ورژن ۵) فرموله گردید. نمونه ها در سه تکرار به منظور اندازه گیری پروتئین خام، چربی خام، خاکستر، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و کربوهیدارت های غیر الیافی آنالیز گردیدند. نمونه گیری از خوراک و پس ماند خوراک سه روز متوالی در روزهای ۱۷ تا ۱۹ آزمایش انجام گرفت و خوراک مخلوط و باقیمانده به منظور محاسبه اندازه قطعات ماده خشک مصرفی مورد آنالیز قرار گرفت. رفتار تغذیه ای گاوها به صورت مشاهدات چشمی در فواصل زمانی پنج دقبقه به مدت ۲۴ ساعت ثبت گردید. در روز ۲۰ دوره آزمایشی، نمونه های خونی (۷ میلی لیتر) تقریبا ۴ ساعت پس از وعده خوراک دهی صبح از سیاهرگ دمی گرفته شد. یافته ها: مصرف نیتروژن و بازدهی سوخت و ساز نیتروژن در تیمارهایی بر پایه دانه ذرت بیشتر از تیمارهایی بر پایه دانه جو بود . هم چنین در گاوهایی که کنسانتره بر پایه دانه ذرت مصرف می کنند، نیتروژن بیشتری از طریق شیر و ادرار دفع گردید (۰۵/۰P<). تعداد دفعات فعالیت نشخوار به ازای کیلوگرم خوراک مصرف شده و مدت زمان صرف شده برای فعالیت نشخوار و جویدن در تیمارهای بر پایه دانه ذرت به ازای هر کیلوگرم الیاف نامحلول در شوینده خنثی مصرفی بیشتر بود ( ۰۵/۰ P<). مدت زمان مصرف خوراک به ازای هر کیلوگرم الیاف نامحلول در شوینده خنثی مصرفی در تیمارهایی بر پایه دانه ذرت تمایل به افزایش داشت . هم چنین در گاوهای دریافت کننده تیمار بر پایه دانه ذرت بخش بیشتری از انرژی به سمت تولید شیر جریان داشت . تغییرات چربی پشت بدنی گاوها تحت اثر متقابل تیمارها قرار گرفت و افزایش سطح تفاله در تیمارهایی بر پایه ذرت موجب افزایش ضخامت چربی پشتی گردید (۰۵/۰P<). هم چنین، جایگزینی دانه جو با تفاله چغندر قند (کاهش سطح دانه جو و افزایش سطح تفاله چقندر قند) موجب افزایش جریان انرژی به سمت تولید شیر گردید، در حالیکه در تیمارهایی بر پایه دانه ذرت این اثر مشاهده نگردید .نتیجه گیری: نتیجه این مطالعه نشان داد که کاهش سطح نشاسته در جیره گاوهای شیری از طریق جایگزینی دانه ذرت و دانه جو با تفاله چغندر قند هیچ اثر منفی بر عملکرد گاوهای شیری پرتولید نداشت. دانه ذرت موجب جریان بهتر انرژی به سمت تولید شیر در مقایسه با دانه جو گردید.

کلیدواژه ها:

تفاله چقندرقند ، دانه جو ، دانه ذرت ، گاو شیری