ریشه های ساختاری، فراساختاری و گفتمانی یک اعتراض: مطالعه موردی بحران ۹۸ در ایران

کیفیت و نحوه اجرای تصمیم اتخاذ شده درباره «مدیریت مصرف سوخت» در سال ۱۳۹۸ در ایران، به عنوان یک عامل شتاب زا در شروع بحران عمل کرده و منجر به تخلیه فشارهای انباشت شده و متراکم در بخش هایی از جامعه گردید. این فشارها ناشی از احساس نارضایتی، محرومیت نسبی و تبعیض بود که خود محصول بی اعتمادی و ناامیدی از توانایی نهادها و دستگاه های حاکمیتی برای حل و رفع مشکلات محسوب می شد. بررسی کیفیت، کمیت و الگوهای هنجاری و رفتاری کنشگران جمعی، حاکی از عدم تاثیرگذاری سایر سازوکارهای موجود برای حل وفصل مسائل است. علاوه بر این، عوامل و متغیرهای دیگری نیز در ظهور و بروز اعتراض های اجتماعی موثر بوده اند. لذا، علل شکل گیری و پیشران های بحران در سال های اخیر در ایران ترکیبی بوده است. در این تحقیق، پس از کدگذاری داده ها با رویکرد نظریه داده بنیاد، پنج دسته از این علل شامل «ساختاری، فراساختاری، ارتباطی، گفتمانی و رفتاری» شناسایی و متغیرهای مرتبط با هر یک گردآوری شده است.این تحقیق، با روش پژوهشی ترکیبی (بنیادی و کتابخانه ای)، ضمن تبیین زمینه ها و بسترهای ترکیبی اعتراضات و ناآرامی های در ایران، عوامل شتاب زا و متغیرهای پیشران بحران های اخیر را مورد واکاوی قرار داده و به سوال اصلی «علل نهایی بروز بحران چیست؟» پاسخ می دهد. همچنین، ویژگی های اعتراضات و اغتشاشات تشریح گردیده و در پایان، نتیجه گیری و پیشنهادات راهبردی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

اغتشاش ، بحران ، تحلیل بنیادی ، پیشران ، نظریه داده بنیاد