بازتاب فرهنگ و ادب ایرانی در شعر ابومحمد عبدالله بن احمد خازن

ابومحمد عبدالله بن احمد خازن از نویسندگان توانا و برجسته شیعی، ایرانی و عربی¬سرا در سده چهارم هجری قمری به دربار فخرالدوله دیلمی و کتابدار صاحب بن عباد بوده است. دیوان اشعار او پس از قریب به یک هزار سال پنهان بودن، در یکی از بقعه¬های متبرک آستان مقدس رضوی کشف شده است. ابومحمد خازن، با وجود اینکه به زبان عربی شعر سروده، اما روح فرهنگ ایرانی در کلام وی جاری است و کاربست بسیاری از عناصر فرهنگی و زبانی ایرانی؛ در سخن وی مشاهده می شود. جستار حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی کوشیده است تا بازتاب عناصر فرهنگ و ادب ایرانی را در سروده های این شاعر بررسی کند. دستاورد پژوهش، بیانگر آن است که بهره گیری از واژگان فارسی، اشاره به جشن های ایرانی همچون نوروز و مهرگان، کاربرد لغات معرب، گریز به عناصر تاریخی ایرانی از جمله پادشاهان و شخصیت های سیاسی دوران ساسانی، توجه به اساطیر ایرانی؛ از جمله رستم و اسفندیار، اشاره به عناصر اقلیمی سرزمین ایران، نمونه هایی از این دست هستند که اثبات می¬کند؛ ابومحمد خازن، تلاش نموده تا فرهنگ و ادب ایران زمین را در قالب سروده های عربی به مخاطبان خویش بشناساند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ و ادب ایرانی ، شعر عربی ، ادبیات تطبیقی ، عبدالله بن احمد خازن