مولفه های شایستگی تحصیلی دانش آموزان ابتدایی از دیدگاه معلمان، مادران و متخصصان: یک کاوش کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد

هدف: هدف این پژوهش تبیین ساختار و مولفه‎های شایستگی تحصیلی دانش‎آموزان دوره ابتدایی است. شایستگی تحصیلی ویژگی های چند بعدی یادگیرنده از جمله مهارت ها، نگرشها و رفتارها است.روش‎پژوهش: روش پژوهش، کیفی با راهبرد نظریه داده‎بنیاد اشتراوس و کوربین است. برای گردآوری داده ها از مصاحبه های نیمه ساختارمند با ۱۸ متخصص تعلیم و تربیت، معلمان و مادران در سال ۱۴۰۱ بهره گیری شده است. نسبت و شاخص روایی محتوایی از طریق ۱۱ داور تائید شد. برای تحلیل داده-ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. یافته‎ها:در این پژوهش ۱۰۵ کدباز و ۴۴ کدمحوری اکتشاف شد. از جمله عوامل علی اکتشاف شده می توان به متناسب سازی و غنی سازی محیط دانش‎آموز، تعامل مناسب با دانش‎آموز، رابطه مادران با دانش‎آموز، علایق دانش‎آموزان و روش‎های مبتنی بر بازی؛ از عوامل زمینه ای می توان به جو اجتماعی، عاطفی-روانی امن در مدرسه، خانه و کلاس، ارتباط مناسب مدرسه-اولیا-دانش‎آموز، تجارب معلم، غیرمتمرکز شدن نظام آموزشی، شایسته سالاری در آموزش و پرورش و تحول در سیاست‎های آموزش ابتدایی؛از جمله عوامل مداخله ای می توان به آشنایی معلم با تفاوتهای فردی و اصول روان شناسی، کارآمدی معلم، ارزشیابی علمی معلم،تعادل روانی معلم؛ ازجمله راهبردها می توان به جرات ورزی، مسولیت‎پذیری، صبوری، خودکارآمدی، نظم و انضباط، عدالت، وفاداری دانش آموز؛ از جمله پیامدها می توان به افزایش هوش، رشد فکری، ایجاد باور، رشد رفتاری -انسانی و پرسشگری دانش‎آموزان و ارتقاء حقوق شهروندی اشاره کرد.نتیجه‎ گیری: مولفه‎های شایستگی تحصیلی اکتشاف شده در این پژوهش را می‎توان در ساخت و استانداردسازی پرسشنامه‎ شایستگی‎ تحصیلی دانش ‎آموزان دوره ابتدائی استفاده کرد. پیشنهاد می‎شود، پژوهش گران و متخصصان امر، مولفه های شناسائی شده در این پژوهش را مورد توجه قرار دهند.

کلیدواژه ها:

مولفه ها ، شایستگی تحصیلی ، مهارت ها ، توانمندسازها ، نظریه داده بنیاد