نقش علوم بشری در مرجعیت علمی قرآن کریم

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 118

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MIUQU-19-36_004

تاریخ نمایه سازی: 24 شهریور 1404

چکیده مقاله:

هدف: این پژوهش با هدف تبیین نقش محوری آگاهی از علوم بشری (اسلامی، انسانی و طبیعی) در پذیرش و غنای مرجعیت علمی قرآن کریم انجام شده است. اهمیت موضوع در آن است که قرآن کریم به عنوان آخرین کتاب آسمانی و مرجع معرفتی بشر، برای اثرگذاری معنادار بر علوم نیازمند تعامل با پیشینه و دستاوردهای علمی بشری است. روش: روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای است. با تحلیل داده ها تلاش شد جایگاه اطلاع از علوم بشری در فرآیند پذیرش مرجعیت علمی قرآن کریم روشن شود. یافته ها: نتایج نشان داد که:اطلاع از علوم بشری، مبنایی محوری برای غنا و کمال مرجعیت علمی قرآن است. بهره گیری از یافته های علمی بشر در مسئله یابی، ایضاح مفاهیم، اصلاح ساختارها، استخراج نظریه ها و فهم آیات نقش آفرین است. هرچند فهم قرآن کریم بر علوم بشری توقف ندارد، اما اطلاع از آنها در فرآیند نظریه پردازی قرآنی اهمیت بسزایی دارد. متفکران مسلمان همچون علامه طباطبایی (ره) در تفسیر موضوعی قرآن، برای دستیابی به دیدگاهی کامل تر از قرآن کریم از دستاوردهای علمی بشری استفاده کرده اند. نتیجه گیری: مرجعیت علمی قرآن نیازمند توجه به پیش ساخت های معرفتی از جمله امکان، اعتبار، و غنای آن است. آگاهی از علوم بشری، ضمن سازگاری با جامعیت قرآن، زمینه نظریه پردازی قرآنی و حل مسائل اجتماعی و فردی را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

محمدصادق اردلان

نویسنده مسئول، دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، گرایش قرآن و متون اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم، ایران

محمدهادی منصوری

استادیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه معارف اسلامی قم، ایران

مصطفی کریمی

. دانشیار گروه تفسیر و علوم قرآن، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران،

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم، ترجمه: محمد علی رضایی اصفهانی و گروهی از ...
  • چالمرز، آلن اف، ۱۳۷۴ش؛ چیستی علم، ترجمه: سعید زیباکلام، تهران: ...
  • اسعدی و همکاران، ۱۳۹۹؛ آسیب شناسی جریان های تفسیری، قم: ...
  • ابن فارس، محمد، ۱۴۰۴ق؛ معجم مقاییس اللغه، قم: انتشارات دفتر ...
  • احسانی، محمد، ۱۳۹۳؛ مبانی تربیت عقلانی از منظر قرآن کریم، ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم، ۱۴۰۵ق؛ لسان العرب، قم: ادب حوزه ...
  • بابایی، علی اکبر و دیگران، زیر نظر محمود رجبی، ۱۳۷۹ش؛ ...
  • بحرانی، شیخ یوسف، بی تا؛ الحدائق الناضره فی احکام العتره ...
  • پوپر، کارل ریموند، ۱۳۷۰ش؛ منطق اکتشافات علمی، ترجمه: احمد آرام، ...
  • حاجی ابوالقاسم دولابی، محمد، ۱۳۹۷؛ فراعصری بودن قرآن کریم، قم: ...
  • جمعی از نویسندگان، علل پیشرفت و انحطاط مسلمین، قم: انتشارات ...
  • جلیلی، سید هدایت، ۱۳۸۷ش؛ تفسیر موضوعی، بنیان ها و پیش ...
  • جوادی آملی، عبدالله، ۱۳۷۸؛ تفسیر موضوعی قرآن کریم، ج۱، (قرآن ...
  • ، ۱۳۷۸ش؛ تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء ...
  • دانایی فرد، حسن، ۱۳۸۸؛ روش شناسی عمومی نظریه پردازی، مجله ...
  • رجبی، محمود، ۱۳۹۱؛ روش تفسیر قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و ...
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی، ۱۳۸۸؛ شیوه های تفسیر موضوعی قرآن کریم، ...
  • رضایی اصفهانی، محمد علی، ۱۳۹۶؛ مرجعیت علمی قرآن کریم، سلسله ...
  • ، بی تا؛ نظریه پردازی های علمی قرآن، پژوهش نامه ...
  • ، ۱۳۹۸ش؛ منطق تفسیر قرآن (۲)، روش ها و گرایش ...
  • ، ۱۳۹۴ش؛ منطق تفسیر قرآن (۵)، قرآن و علوم طبیعی ...
  • ، ۱۴۰۲ش؛ مرجعیت علمی قرآن، قم: مرکز پژوهشی قرآن کریم ...
  • سید قطب، ۱۴۰۰ق؛ فی ظلال القرآن، بیروت: دارالشروح ...
  • صدر، سید محمدباقر، ۱۴۲۱ق؛ المدرسه القرآنیه، مرکز الابحاث و الدراسات ...
  • ، ۱۴۱۷ق؛ اقتصادنا، قم: مکتبه الاعلام الاسلامی ...
  • ، ۱۴۱۶ق؛ بحوث فی علم الاصول، قم: دائره المعارف فقه ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین، ۱۴۱۷ق؛ المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر ...
  • طوسی، محمدرضا/ عالمی، عبدالرووف، ۱۳۹۶؛ رابطه مرجعیت علمی قرآن با ...
  • عظیمی، محمدشریفه، ۱۳۹۶؛ چیستی و چگونگی مرجعیت قرآن در علوم ...
  • فاکر میبدی، محمد، ۱۳۹۲؛ مبانی تفسیر روایی، قم: پژوهشگاه فرهنگ ...
  • فاکرمیبدی، محمد، رفیعی، محمدحسین، ۱۳۹۸؛ مرجعیت علمی قرآن از نگاه ...
  • فقیه، حسین، ۱۳۹۱؛ قرآن و فرهنگ عصر نزول، قم: انتشارات ...
  • مرجعیت علمی قرآن کریم در علوم سیاسی بر اساس لایه های وجودی انسان [مقاله ژورنالی]
  • کریمی، مصطفی، ۱۴۰۱؛ فرآیند تفسیر موضوعی، قم: موسسه آموزشی و ...
  • ، ۱۴۰۲؛ مبانی تفسیر موضوعی، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی ...
  • گروهی از نویسندگان تحت نظر محمد تقی مصباح یزدی، ۱۳۹۰؛ ...
  • لرنر، ز؛ ۱۳۸۸، فرهنگ آکسفورد، تهران: انتشارات جنگل، چاپ چهارم ...
  • معین، محمد، ۱۳۷۱؛ فرهنگ فارسی، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ هشتم ...
  • مصباح یزدی، محمد تقی، ۱۳۹۷؛ رابطه علم و دین، قم: ...
  • ، ۱۳۷۲؛ سلسله گفت و شنودهایی درباره مباحث بنیادی علوم ...
  • ، ۱۳۷۶؛ مباحثی پیرامون حوزه، قم: انتشارات موسسه امام خمینی ...
  • ، ۱۳۶۰؛ ایدئولوژی تطبیقی، ج۱و۲، قم: موسسه در راه حق ...
  • ، ۱۳۷۵؛ سلسله درس هایی درباره معرفت دینی (۱)، فصلنامه ...
  • ، ۱۳۷۶؛ معرفت دینی، فصلنامه مصباح، ۶/۲۱ ، صفحات ۵-۱۶ ...
  • ، ۱۳۷۸؛ رابطه ایدئولوژی و فرهنگ اسلامی با علوم انسانی، ...
  • ، ۱۳۷۵؛ معرفت دینی (۱)، قم: موسسه امام خمینی (ره) ...
  • موسوی نسب، سید محمد صادق، ۱۳۹۰؛ «فرضیه؛ کجا لازم است؟»، ...
  • نوری، نجیب الله، ۱۳۹۱؛ به کارگیری روش تلفیقی (سه بعدی) ...
  • ولایتی، علی اکبر، ۱۳۹۰؛ نقش شیعه در فرهنگ و تمدن ...
  • هومن، حیدرعلی، ۱۳۸۴؛ پایه های پژوهش در علوم رفتاری: شناخت ...
  • نمایش کامل مراجع