مسئولیت مدنی در قبال خسارات برون مرزی ناشی از هوش مصنوعی: بررسی تطبیقی در نظامهای حقوقی منتخب

با گسترش فزاینده فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی و ورود آنها به حوزه های فراملی نظیر حمل و نقل بین المللی، بازارهای مالی جهانی و زنجیره های تامین چندملیتی مسائل نوینی در زمینه مسئولیت مدنی و جبران خسارات پدید آمده است. هوش مصنوعی با ویژگیهایی همچون خودکار، بودن یادگیری مستمر و رفتار پیش بینی ناپذیر، نظامهای سنتی مسئولیت مدنی را با چالشهای بنیادین مواجه ساخته است؛ به ویژه در مواردی که خسارات ناشی از عملکرد این فناوریها از مرزهای جغرافیایی کشورها فراتر میرود. این مقاله با رویکردی تطبیقی، به بررسی مبانی و مدلهای حقوقی در نظامهای مختلف از جمله ایالات متحده، فرانسه، آلمان، انگلستان و مقررات نوین اتحادیه اروپا می پردازد تا نقاط قوت و ضعف هر یک در مواجهه با مسئولیت مدنی برون مرزی ناشی از AI را تحلیل کند. همچنین چالشهای اصلی حقوق بین الملل خصوصی در این حوزه نظیر تعارض قوانین، فقدان قانون گذاری هماهنگ و دشواری تعیین دادگاه صالح مورد توجه قرار گرفته و در نهایت، راهکارهایی همچون طراحی رژیم ترکیبی، مسئولیت توسعه بیمه های خاص و تدوین چارچوب جهانی پیشنهادی ارائه شده است. هدف اصلی مقاله کمک به شکل گیری نظام حقوقی تطبیقی و منسجم برای تضمین حقوق زیان دیدگان و حمایت از توسعه مسئولانه هوش مصنوعی در سطح بین المللی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت مدنی ، خسارات برون مرزی ، تعارض قوانین ، فناوریهای نوین