نظریه های انگیزش تحصیلی و کاربرد آن در محیط مدرسه یک مطالعه مروری

در سالهای اخیر افت انگیزش تحصیلی در میان دانش آموزان یکی از چالشهای جدی نظامهای آموزشی به ویژه در ایران بوده است انگیزش تحصیلی به عنوان نیروی محرکه یادگیری نقشی اساسی در عملکرد تحصیلی، مشارکت فعالانه و موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. با توجه به پیچیدگی این پدیده نظریه های مختلفی برای تبیین آن ارائه شده اند که هر یک بر عوامل متفاوتی مانند نیازهای روان شناختی ارزش تکلیف یا نوع اهداف تاکید دارند. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل انتقادی نظریه های انگیزش تحصیلی و کاربرد آنها در محیط مدرسه، با تاکید بر چالشها و امکان سنجی اجرای آنها در نظام آموزشی ایران است. روش پژوهش به صورت مطالعه مروری نظام مند انجام شده و در آن، منابع علمی معتبر فارسی در فاصله سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ تحلیل شده اند. داده ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و از طریق کدگذاری مفاهیم اصلی هر نظریه و بررسی شواهد کاربردی آن در محیط مدرسه استخراج گردید. یافته های پژوهش نشان داد که نظریه های خود تعیینی انتظار ارزش و هدفهای پیشرفت هر یک با تاکید بر مولفه های خاص خود، بینشهای ارزشمندی در زمینه ایجاد انگیزش در محیطهای آموزشی فراهم میکنند با این حال، اجرای عملی این نظریه ها در نظام آموزشی ایران با چالشهایی چون ساختار متمرکز کمبود آموزش تخصصی برای معلمان و تاکید بر ارزشیابیهای کمی مواجه است. نوآوری پژوهش حاضر در تلفیق بین دیدگاههای نظری و تحلیل کاربرد آنها در بافت فرهنگی آموزشی ایران و ارائه راهکارهای بومی برای ارتقاء انگیزش تحصیلی در مدارس است.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، نظریه خود تعیینی ، نظریه انتظار ، ارزش ، نظریه هدفهای پیشرفت ، آموزش و پرورش ایران