تحلیل ناپایداری دامنه و زمین لغزش با استفاده از روش آنتروپی شانون و داده های سنجش از دور (مطالعه موردی دامنههای جنوبی (دماوند

مخروط آتشفشانی دماوند به دلیل ترکیب عوامل زمین شناسی هیدروترمال و یخچالی از مناطق مستعد زمین لغزش در ایران است. این پژوهش به تحلیل جامع ناپایداری دامنههای جنوبی مخروط آتشفشانی دماوند با استفاده از روش آنتروپی شانون و تلفیق دادههای سنجش از دور پرداخته است. دماوند به عنوان بلندترین آتشفشان خاورمیانه به دلیل ترکیب منحصر به فرد عوامل زمین شناسی فعالیتهای تغییرات بارش و تاثیرات تغییر اقلیم محیطی ایده آل برای مطالعه تعامل پیچیده این عوامل در ایجاد زمین لغزشهای بزرگ مقیاس .است در این پژوهش با بهره گیری از تصاویر راداری Sentinel(دوره ۲۰۲۰ - ۲۰۲۳ مدل رقومی ارتفاع و دادههای میدانی سازمان زمین شناسی ،ایران الگوی فضایی زمانی لغزشهای منطقه بررسی شده است. روش شناسی تحقیق مبتنی بر محاسبه آنتروپی شانون برای چهار عامل کلیدی ،شیب لیتولوژی تغییرات بارش و کاربری اراضی بوده است. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار آنتروپی مربوط به عامل تغییرات بارش (H۰.۹۲) است که نشان دهنده تاثیر غیر خطی این پارامتر در ایجاد ناپایداری است. شاخص ترکیبی SEI توسعه یافته در این پژوهش با دقت ۸۷ (۰.۸۷=AUC توانسته مناطق بحرانی را شناسایی کند. بر این اساس حدود ۲۸ از مساحت مطالعه عمدتا در ارتفاعات ۲۸۰۰ - ۳۲۰۰ (متری در طبقه خطر بسیار بالا قرار گرفتند همچنین تحلیلهای مکانی نشان داد که لغزشهای بزرگ منطقه عمدتا در شیبهای ۳۰-۴۰ درجه و سازندهای آذر آواری رخ داده اند به طور خاص در جنوب شرقی دماوند، همگرایی این عوامل منجر به ایجاد لغزشهای پیچیده با نرخ جابجایی سالانه بیش از ۱۰ سانتیمتر شده است. این یافتهها از طریق برداشتهای میدانی در ۲۰ نقطه و آنالیز نمونههای خاک تایید گردید و میتواند مبنایی برای سیستمهای هشدار سریع باشد.

کلیدواژه ها:

آنتروپی شانون ، زمین لغزش ، آتشفشانی ، شاخص SEI ، ناپایداری دامنه ، دماوند