بررسی نقش و تاثیرات سواد عاطفی در پیشگیری از قلدری و پرخاشگری دانش آموزان در مدارس

مدرسه، به عنوان دومین محیط مهم اجتماعی پس از خانواده، نقشی کلیدی در شکل گیری شخصیت، هویت اجتماعی و مهارت های زندگی دانش آموزان ایفا می کند. در این محیط، کودکان و نوجوانان نه تنها مفاهیم علمی و درسی را می آموزند، بلکه به تدریج در معرض تجارب متنوعی از تعاملات اجتماعی، هیجانی و رفتاری قرار می گیرند. یکی از چالش های جدی که مدارس در دهه های اخیر با آن مواجه بوده اند، بروز رفتارهای پرخاشگرانه، تعارضات کلامی و بدنی، و پدیده قلدری در میان دانش آموزان است. قلدری و پرخاشگری نه تنها سلامت روانی و جسمی قربانیان را تهدید می کند، بلکه بر کیفیت یادگیری، امنیت روانی محیط مدرسه و حتی آینده فردی و اجتماعی دانش آموزان نیز تاثیرات منفی بر جای می گذارد. در مدارس، آموزش و تقویت سواد عاطفی نه تنها به ارتقای مهارت های فردی دانش آموزان کمک می کند، بلکه می تواند به عنوان ابزاری پیشگیرانه در برابر قلدری و پرخاشگری عمل کند. چراکه دانش آموزانی که قادر به همدلی با همکلاسی های خود هستند، کمتر به رفتارهای خشونت آمیز متوسل می شوند و در مقابل، محیطی مثبت، امن و پر از احترام متقابل ایجاد می کنند. علاوه بر این، افزایش سواد عاطفی می تواند موجب ارتقای خودآگاهی، مدیریت خشم، بهبود روابط بین فردی و افزایش مسئولیت پذیری اجتماعی شود؛ عواملی که همگی در کاهش بروز رفتارهای آسیب زا نقش بسزایی دارند. از منظر تربیتی، بی توجهی به آموزش و پرورش جنبه های عاطفی دانش آموزان، باعث می شود که مدرسه صرفا به نهادی آموزشی محدود شود و نتواند به رسالت اصلی خود یعنی پرورش همه جانبه دانش آموزان بپردازد. حال آن که تجربه های موفق نظام های آموزشی پیشرفته نشان می دهد که سرمایه گذاری در زمینه آموزش سواد عاطفی و مهارت های زندگی، نه تنها به بهبود فضای آموزشی و کاهش تعارضات کمک می کند، بلکه زمینه ساز ارتقای کیفیت یادگیری و توسعه سرمایه اجتماعی در جامعه نیز خواهد بود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش و تاثیرات سواد عاطفی در پیشگیری از قلدری و پرخاشگری دانش آموزان در مدارس پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سواد عاطفی با تقویت مهارت های شناخت، مدیریت هیجانات و همدلی در دانش آموزان، نقش موثری در پیشگیری از قلدری و پرخاشگری ایفا می کند و محیط مدرسه را به فضایی امن، سالم و حمایت گر برای رشد فردی و اجتماعی تبدیل می سازد.

کلیدواژه ها:

قلدری ، سواد عاطفی ، پرخاشگری ، دانش آموزان ، آموزش.