ارزیابی بینامتنیت قابوس نامه و قرآن به سنجه ی الگوی ژولیا کریستوا

بینامتنیت نظریه ای است که با بررسی روابط میان متون، میزان وامداری و تاثیرپذیری آن ها از یکدیگر را آشکار می سازد. در این میان بسیاری از ادیبان پارسی زبان در جهت تبیین اندیشه های خود و آفرینش های هنری از عناصر قرآنی سود جسته اند. قابوس نامه نیز از این مهم غفلت ننموده و عنصرالمعالی با بهره گیری هدفمند از معجزه ی خاتم، عنصر تعلیم را به شیوایی و رسایی کم نظیر به نمایش گذارده است. بررسی پیشنیه ی جایگاه دین در قلمرو اندرزنامه حاکم و حکیم آل زیار، پژوهشی گسترده را طلب می کند. پژوهه کتابخانه ای فرارو با آگاهی از گستره ی بینامتنی قابوس نامه و قرآن کریم، با توصیف و تحلیل ابواب چهل و چهارگانه این نصیحت نامه، تاثیرپذیری قابوس نامه از مضامین قرآنی را براساس الگوی ژولیا کریستوا به عنوان بنیان گذار نظریه بینامتنیت نوین کاویده است. یافته های تحقیق بیانگر آن است که قابوس نامه افزون بر تاثیرپذیری از گنجینه حکمت ایرانیان و منابعی همچون اندرزهای آذرباد مارسپندان، پندنامه انوشیروان و اشعار بوشکور بلخی، به صورت وسیعی از منظومه معرفت اسلامی با محوریت کلام وحی نیز بهره مند شده است. استفاده ای که گاه به صورت عیان و آشکار بوده و نشان آیات قرآن را به همراه داشته و گاه نیازمند خوانش دقیق و تامل در بازیابی، شناخت و دریافت این آبشخور است

کلیدواژه ها:

قرآن ، ژولیا کریستوا ، قابوس نامه ، عنصرالمعالی ، بینامتنیت