بررسی عملکرد دانه و برخی از صفات زراعی در ژنوتیپهای مختلف گندم نان (Triticum aestivum)

به منظور توسعه ارقام با عملکرد دانه بالا به عنوان هدف مهم در اصلاح گندم، نان میزان ارتباط بین عملکرد دانه با سایر عوامل موثر بر آن حائز اهمیت است. ۲۷۲ ژنوتیپ مختلف گندم در قالب طرح لاتیس مستطیل در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال زراعی ۱۴۰۱ - ۱۴۰۰ مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات تعداد سنبله در بوته، تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه (تن در هکتار)، وزن هزار دانه (گرم) و تعداد روز تا سنبله دهی (تعداد روز از تاریخ کاشت تا گلدهی) اندازه گیری شدند. نتایج ضرایب همبستگی فنوتیپی مشخص کرد بین عملکرد دانه و کلیه صفات مورد ارزیابی ارتباط معنی داری وجود دارد. تعداد سنبله در بوته بیشترین میزان همبستگی را با عملکرد دانه داشت (۰/۳۹۰). به منظور گزینش صفات توجیه کننده عملکرد دانه، تجزیه رگرسیون گام به گام انجام شد. طبق نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام، تعداد چهار صفت وارد مدل شدند که در مجموع ۴۳ درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه کردند. اولین صفتی که در مدل وارد شد، صفت روز تا سنبلهدهی بود که این صفت به تنهایی ۲۲ درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه کرد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که صفت تعداد سنبله در بوته و روز تا سنبله دهی را می توان به عنوان معیاری برای گزینش غیر مستقیم در جهت بهبود عملکرد دانه در گندم معرفی کرد.

کلیدواژه ها:

اجزاء ، عملکرد ، رگرسیون گام به گام ، ضریب همبستگی