اولین گزارش بیماری لکه برگی مرکبات ناشی از Stachybotrys chartarum

هدف: پژوهش حاضر با هدف سبب شناسی بیماری نوظهور لکه برگی درختان مرکبات در شهرستان جیرفت، استان کرمان انجام شد. مواد و روش ها: در بهار ۱۴۰۲ نمونه برداری از برگ تعدادی از درختان نارنج (Citrus aurantium) دارای نشانه لکه برگی در شهرستان جیرفت انجام شد. پس از کشت نمونه ها روی محیط کشت تجاری سیب زمینی-دکستروز-آگار، قارچهای رشد یافته با استفاده از محیط کشت آب-آگار و به روش نوک ریسه خالص سازی شدند. اثبات بیماری زایی جدایه ها با مایه زنی روی برگهای نهال نارنج در شرایط گلخانه انجام گرفت. شناسایی جدایه های منتخب با تعیین ویژگیهای ریخت شناسی براساس منابع معتبر و همچنین تکثیر و تعیین توالی نوکلئوتیدی بخشی از ناحیهITS rDNA انجام شد. نتایج: جدایه های قارچی بدست آمده دارای کنیدیوفورهای تکی یا گروهی، ساده یا نامنظم و منشعب، دیواره دار، به رنگ زیتونی تیره و با دیواره ضخیم تر در بخش بالایی بودند. فیالیدها بلند به طول ۱۴-۹ میکرومتر در حلقه هایی بیضی شکل، زیتونی رنگ و با برجستگی قابل توجه و مشخص بودند. کنیدیوم ها تک سلولی، بیضوی شکل، با ابعاد ۷-۱۲ در ۶-۴ میکرومتر و به رنگ قهوه ای تیره تا سیاهرنگ بودند. جستجوی شباهت توالی نوکلئوتیدی قطعه تکثیر شده در بانک ژن و آزمون تبارزایی نشان داد که همه توالی ها یکسان بوده و ۴/۹۹ درصد با توالی نوکلئوتیدی ناحیهITS rDNA تعداد زیادی از جدایه های Stachybotrys chartarum ازجمله جدایه ATCC ۲۶۳۰۳ (به شماره دسترسی KC۱۴۶۳۵۷) شباهت دارند. نتیجه گیری: نتایج حاصل از آزمون بیماریزایی، بررسی ویژگی های ریخت شناسی و توالی نوکلئوتیدی ناحیه ITS نشان داد که قارچ S. chartarum عامل بیماری نوظهور لکه برگی درختان نارنج در جیرفت است. براساس اطلاعات موجود، این اولین گزارش از بیماریزایی قارچ S. chartarum در درختان مرکبات در دنیا و اولین گزارش از بیماریزایی این قارچ در گیاهان در ایران می باشد.

کلیدواژه ها:

بیماری گیاهی نوظهور ، جیرفت ، نارنج