اولین گزارش از ردیابی ویروس چروکیدگی قهوه ای میوه گوجه فرنگی (Tobamovirus fructirugosum, ToBRFV) از گلخانه هیدروپونیک گوجه فرنگی در جنوب استان کرمان

در پاییز ۱۴۰۳، علائم مشابه آلودگی ویروسی روی برگ ها و میوه های گوجه فرنگی (رقم Grandice از کشور هلند) در یک گلخانه پنج هکتاری کشت هیدروپونیک در منطقه اسفندقه شهرستان جیرفت مشاهده شد. علائم شامل موزاییک شدید و بدشکلی بخصوص در برگ های جوان بالایی، کلروز، تغییر رنگ روی میوه ها در تعداد زیادی از گیاهان در ردیف های کشت بود. تعداد ۲۵ نمونه جمع آوری و پس از انتقال به آزمایشگاه، آر ان ای کل آنها با استفاده از کیت استخراج آر ان ای شرکت دنازیست استخراج شد. با توجه به نحوه پراکنش وسیع علائم و شباهت به آلودگی توباموویروس در گوجه فرنگی، نمونه ها در آزمون RT-PCR با استفاده از آغازگرهای اختصاصی ویروس روگوز (ToBRFV) مورد بررسی قرار گرفتند. در ۲۰ نمونه از ۲۵ نمونه مورد بررسی آلودگی ویروسی ردیابی و یک قطعه ۸۰۰ جفت بازی (طول کامل ژن پروتئین پوششی و بخشی از ژن پروتئین حرکتی ویروس) تکثیر و در یک جدایه توالی یابی انجام شد. نتایج به دست آمده از بررسی توالی نوکلئوتیدی ناحیه تکثیرشده با استفاده از نرم افزار Blastn نشان داد که ترادف این جدایه، بیشترین یکسانی نوکلئوتیدی را با جدایه شناسایی شده ویروس Tobamovirus fructirugosum (ToBRFV) از گوجه فرنگی از ایران (رس شمار OP۵۵۷۵۶۶) به میزان ۶۲/۹۹ درصد نشان می دهد. در درخت تبارزایی ترسیم شده نیز جدایه ToBRFV شناسایی شده در پژوهش حاضر به در کنار سایر جدایه های ایرانی در یک شاخه قرار گرفتند. با توجه به انتقال مکانیکی سریع این ویروس، در صورت گسترش می تواند تهدید جدیدی برای تولید محصول گوجه فرنگی و فلفل در منطقه تبدیل شود و بایستی روش های مدیریتی برای کاهش گسترش ویروس در منطقه بویژه کاشت بذر سالم، اعمال گردد. این اولین گزارش از وقوع ویروس روگوز گوجه فرنگی در جنوب استان کرمان می باشد.

کلیدواژه ها:

بادنجانیان ، تبارزایی ، توباموویروس ، جیرفت ، واکنش زنجیره ای پلیمراز-نسخه برداری معکوس