نقش متون ادبی در تقویت هویت کودکان : رویکردی نو در تربیت آموزشی

زمینه و هدف:ادبیات کهن فارسی به عنوان گنجینه ای از مفاهیم هویت ساز، نقش بسزایی در شکل گیری شخصیت کودکان دارد. این پژوهش با هدف تحلیل تاثیر کتاب های اقتباس شده از شاهنامه، گلستان سعدی، کلیله و دمنه، و مثنوی مولوی بر مولفه های هویت ملی، اخلاقی، فردی، اجتماعی و عرفانی کودکان انجام شد.روش پژوهشمطالعه حاضر به روش تحلیل محتوای کمی بر روی ۱۵ مجموعه کتاب اقتباسی از شاهکارهای ادبی شاهنامه، گلستان سعدی، کلیله و دمنه، و مثنوی مولوی منتشرشده در دهه های اخیر مولفه های هویت را بررسی و تحلیل کرده است. پایایی مقوله های مورد بررسی با استفاده از ضریب پای اسکات برای مولفه هویتی(ملی، اخلاقی، فردی، اجتماعی، عرفانی)۰۸۲/ تعیین شد. جامعه آماری شامل ۱۵ مجموعه کتاب مناسب برای کودکان و نوجوانان که توسط نویسندگان ایرانی نوشته شده است. داده ها با چک لیست محقق ساخته (شامل شاخص های هویت) گردآوری و با نرم افزار SPSS تحلیل شدند.یافته ها:-شاهنامه با میانگین امتیاز ۴.۷ در هویت ملی، موثرترین اثر بود.-کلیله و دمنه در تقویت هویت اخلاقی (امتیاز ۴.۶) و اجتماعی (۴.۳) پیشتاز بود.-گلستان سعدی بر زبان فارسی و هویت اخلاقی (۴.۴) تمرکز داشت.-مثنوی بیشترین تاثیر را بر هویت فردی (۳.۸) و عرفانی (۳.۲) نشان داد.نتیجه گیری:ادبیات کودک، با تلفیق آموزه های اخلاقی، فرهنگی و تاریخی، چارچوبی پویا برای تربیت هویت محور فراهم می کند و می تواند به کاهش مسائل هویتی در عصر حاضر کمک شایانی نماید. ترکیب هوشمندانه داستان های بازنویسی شده از شاه نامه، گلستان سعدی،کلیله و دمنه و مثنوی، در برنامه ریزی آموزشی می تواند تمام ابعاد هویت کودک را پوشش دهد. پیشنهاد می شود کتاب های مصور با روایت های ساده شده برای گروه های سنی پایین تر توسعه یابد.

کلیدواژه ها:

هویت کودکان ، کتاب های اقتباسی ، تحلیل محتوای کمی