معرفی برخی قارچ های اندوفیت برنج در استان مازندران

مقدمه: اندوفیت ها میکروارگانیسم هایی هستند که در داخل بافت های مختلف گیاهی ساکن بوده و معمولا آسیبی به میزبان خود وارد نمی کنند. بخش عمده ای از اندوفیت ها را قارچ ها تشکیل می دهند. قارچ های اندوفیت از گروه های مختلف تاکسونومیکی گزارش شده اند، اما عمده آن ها متعلق به شاخه آسکومایکوتا می باشند. برنج (Oryza sativa L.) یک گیاه زراعی با ارزش و منبع اصلی کالری برای جمعیت زیادی از مردم جهان محسوب می شود و امنیت غذایی را برای جمعیت در حال رشد جهان تامین می کند. گیاه برنج میزبان بسیاری از قارچ های اندوفیت است که برخی از آن ها باعث بهبود جذب عناصر غذایی، افزایش رشد و عملکرد گیاه و مقاومت و سازگاری آن در برابر تنش های محیطی می شوند. تعدادی از قارچ های اندوفیت برنج نیز دارای خواص آنتاگونیستی علیه قارچ های بیمارگر می باشند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی قارچ های اندوفیت بذر برنج در استان مازندران انجام شد.مواد و روش ها: طی مطالعه قارچ های اندوفیت جداسازی شده از بذرهای برنج در استان مازندران، تعداد شش جدایه قارچی نماینده از گروه های مشخص شده بر اساس بررسی اولیه ویژگی های ریخت شناختی، انتخاب شدند که مورد مطالعات ریخت شناختی تکمیلی و شناسایی مولکولی قرار گرفتند. جهت شناسایی مولکولی جدایه­ها، پس از استخراج DNA، بخش هایی از نواحی ITS و LSU rDNA  (بسته به جنس قارچی مورد بررسی) تکثیر و توالی یابی شدند. توالی های به­دست آمده با استفاده از نرم افزار Bioedit v. ۷.۰.۹.۰ ویرایش شدند. توالی ها به بانک ژن جهانی (NCBI) معرفی و با کمک الگوریتم BLASTn برای شناسایی هیت‎های بلاست و توالی­های شناخته شده مرتبط جستجو شدند. سپس گروه خارجی مناسب انتخاب و بعد از هم ردیف کردن توالی های به­دست آمده، درخت های فیلوژنتیکی با استفاده از الگوریتم درست نمایی بیشینه و هزار بار نمونه گیری کاذب در آزمون بوتسترپ به کمک نرم افزار MEGA ۱۱  ترسیم شدند.یافته ها: جدایه های قارچی مورد بررسی در این پژوهش بر اساس ویژگی های ریخت شناختی و داده های مولکولی به عنوان گونه­های Bipolaris chiangraiensis،Botrytis cinerea، Epicoccum nigrum و Neosetophoma poaceicola شناسایی شدند. گونه Bipolaris chiangraiensis برای نخستین بار از ایران گزارش می­شود.نتیجه گیری: اندوفیت های قارچی جداسازی شده از گیاهان توان بالایی جهت تولید طیف گسترده ای از متابولیت های ثانویه با فعالیت ضد میکروبی و بیولوژیکی دارند. بنابراین قارچ های گزارش شده در این پژوهش می توانند منبعی برای ترکیبات جدید مورد استفاده در بخش کشاورزی، پزشکی و صنعت باشند و از این قارچ ها می توان در جهت کاهش تنش های زنده و غیر زنده گیاهی و در نتیجه آن کاهش استفاده از آفتکش های شیمیایی و حفظ محیط زیست و تنوع زیستی استفاده نمود.

کلیدواژه ها:

تاکسونومی ، تبارشناسی ، شالیزارهای برنج ، قارچ های هم زیست