مقایسه الگوی مصرف بهینه از دیدگاه اقتصاد اسلامی و اقتصاد متعارف

مصرف به عنوان موتور محرک تولید تاثیرات مهمی در زندگی افراد و اقتصاد جامعه دارد. از آنجا که مصرف از دیدگاه اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی اهداف و دورنمای متفاوتی را دنبال می کند و نیز تاثیرات متفاوتی بر رفاه فردی و اجتماعی و نیز رفاه دنیوی و اخروی افراد دارد، بررسی این تفاوت ها ضرورت مبرم می یابد. می دانیم که ابتدا بررسی مصرف توسط کینز آغاز و توسط ژان باتست سی جایگاه مستقلی در کنار تولید و توزیع به خود اختصاص داد. در راستای رفع اشکالات و تکامل نظریه نونهال مصرف کینز، نظریات مصرف مادیگلیانی، دوزنبری، فریدمن و بارو – رمزی، به این نکته مشترک رسید که مردم با استفاده از پس انداز و انتقال بخشی از درآمد خود به آینده، مصرف خود را هموار ساخته و سعی می کنند یک رفاه پایدار در مصرف شان ایجاد کنند. این مقاله، در مقام مقایسه مصرف از دیدگاه اقتصاد اسلامی و اقتصاد متعارف، با استفاده از روش کتابخانه ای و تحلیل محتوی و با طرح این سوال که «مصرف بهینه در گستره اقتصاد اسلامی چه تفاوتی با مصرف در اقتصاد متعارف دارد» و طرح این فرضیه که «مصرف بهینه اسلامی لزوما هدف هموارسازی را تعقیب نمی کند بلکه در تعقیب تامین رفاه مادی و معنوی و نیز رفاه دنیا و آخرت انسان، گام بر می دارد» و استدلال می کند؛ هموارسازی مسیری نیست که همه افراد بخواهند و یا بتوانند آن را طی کنند. یافته مستدل تحقیق این است که از دیدگاه اسلامی مصرف هنگامی بهینه خواهد بود که بتواند رفاه مادی و معنوی فرد و خانواده اش را تامین کرده، به رفع نیاز مادی و معنوی نزدیکان افراد مساعدت رسانده و حقوق نیازمندان جامعه را ادا کند. علاوه بر رفاه مادی و معنوی دنیایی، رفاه اخروی افراد را نیز فراهم آورد. همچنین بخشی از درآمد فرد، صرف پس انداز، سرمایه گذاری و آبادانی شود.

کلیدواژه ها:

مصرف ، مصرف بهینه ، الگوی مصرف ، اقتصاد اسلامی و اقتصاد متعارف