مروری برتحول بازارهای شهری در ایران: از کالبد سنتی تا حکمرانی دیجیتال

بازارهای شهری در ایران همواره قلب تپندهی سازمان فضایی، اقتصاد و هویت اجتماعی شهرها بودهاند. نگاه ی به ساختار فضایی شهرهای ایرانی، بهویژه در دوران اسلامی، نشان میدهد که بازار و میدان نهتنها عناصر اصلی شکلدهنده ی شهر بوده اند، بلکه نقش هایی فراتر از یک فضای اقتصادی ایفا کردهاند. این فضاها، علاوه بر کارکردهای اقتصادی، بهعنوان محورها ی اجتماعی، فرهنگی و حت ی حکمرانی شهرهای سنتی ایران عمل کردهاند، جا یی که تعاملات انسانی، سیاستگذاریهای محلی و زندگی روزمره در هم تنیده میشدند. با ورود مدرنیسم و توسعه شهرها به ویژه از دوره پهلوی به بعد، الگوهای سنتی بازار دستخوش تغیی رات گسترده ای شدند که در بسیاری موارد منجر به تضعیف جایگاه آنها در حکمرانی شهری شد. امروزه، با ظهور اقتصاد دیجیتال و گسترش فناوریهای نوین، بازارهای شه ری در آستانه تحولی بنیادین قرار دارند؛ تحول ی که میتواند چالشهای جدیدی برای حکمرانی شهری ایجاد کند اما همزمان فرصت هایی برای پیوند الگوهای سنتی و مدرن فراهم آورد. این پژوهش با رویکردی تطبیقی، تغییرات بازارهای شهری ایران را از گذشته تا دوران م عاصر مرور میکند و در نهایت، چ ارچوبی برای حکمرانی دیجیتال در راستای بازتعریف نقش بازارهای شه ری ارائه میدهد. این چارچوب میتواند بازارهای سنتی ایران را نهتنها از خطر فراموش ی نجات دهد، بلکه آنها را به مراکز اقتصادی پویاتر و رقابتیتر در حکمرانی دیجیتال شهری تبدیل کند. نتایج نشان میدهند که بهرهگیری از ظرفیت های دیجیتال می تواند ضمن حفظ هویت تاریخی بازارها، آن ها را به مراکز اقتصادی پایدارتر و هماهنگتر با ساختار حکمرانی نوین شهری تبدی ل کند.

کلیدواژه ها:

بازار ، حکمرانی دیجیتال ، مدرنیسم ، ایران