کاربرد اپیدمیولوژی مولکولی در دستیابی به منبع و کنترل انتقال بیماری سل؛ مروری بر پیشرفت های جهانی و ملی پس از ۲۰۲۰

بیماری سل(Tuberculosis) همچنان یکی از تهدیدهای عمده سلامت عمومی در جهان و ایران به شمار می رود، به ویژه با توجه به ظهور سویه های مقاوم به دارو و افزایش هم زمانی آن با عفونت HIV. در دهه اخیر، به ویژه پس از سال ۲۰۲۰، پیشرفت های چشمگیری در زمینه اپیدمیولوژی مولکولی حاصل شده است که امکان ردیابی دقیق تر زنجیره های انتقال، شناسایی منابع اولیه آلودگی و پایش شیوع سویه های خاص را فراهم کرده اند. این مقاله با مروری ساختاریافته بر مطالعات جهانی و ملی، به بررسی نقش روش های نوین تایپینگ مولکولی از جمله MIRU-VNTR، Spoligotyping و توالی یابی کل ژنوم (WGS) در شناسایی منابع انتقال سل و طراحی راهکارهای مداخله ای پرداخته است. همچنین چالش هایی مانند تنوع ژنتیکی سویه ها، محدودیت های زیرساختی در کشورهای با شیوع بالا، و عدم یکپارچگی در سیاست گذاری منطقه ای مورد بحث قرار گرفته اند. در پایان، تاکید می شود که بهره گیری هدفمند از اپیدمیولوژی مولکولی، همراه با غربالگری هوشمند و درمان سریع، می تواند نقش مهمی در کاهش بار بیماری سل ایفا کند؛ به ویژه در کشورهایی نظیر ایران که با مهاجرت گسترده و گردش بالای جمعیت مواجه اند.

کلیدواژه ها:

سل ، اپیدمیولوژی مولکولی ، تایپینگ ژنتیکی ، MIRU-VNTR ، WGS