بررسی ایجاد گذرگاه استراتژیک زنگزور و تاثیرات آن بر ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران

دالن زنگزور، مفهومی در توصیف یک دالن ترابری است که در صورت اجرا به آذربایجان دسترسی بالمانع به جمهوری خودمختار نخجوان از طریق استان سی ونیک ارمنستان بدون ارتباط با پستهای بازرسی ارمنستان می دهد؛ زنگزور نام بخشی ایجاد شده در سال ۱۸۶۸ توسط امپراتوری روسیه در ناحیه یلیزاوتپول، که این منطقه را امروزه به عنوان بخش جنوبی ارمنستان می شناسند، را در بر می گیرد. این امر موجب می شود جمهوری آذربایجان و در راس آن کشور ترکیه بدون حضور و مشارکت جمهوری اسلامی ایران و برخورداری آن از امتیازات اقتصادی و ترانزیتی کالاهای خود را از طریق ترکیه به اروپا و از طریق دریای خزر (کاسپین) به آسیای مرکزی برسانند؛ این موضوع که بعد از جنگ قره باغ که میان جمهوری اذربایجان و ارمنستان مطرح شد، باعث انزوای ارمنستان و قطع مسیر ارتباط اقتصادی و انرژی جمهوری اسلامی ایران به سمت روسیه، گرجستان و کشورهای حوزه بالکان در جنوب و شمال غرب آن می شود. در طول سال ۲۰۱۲ میلادی، جمهوری آذربایجان در مناطقی که پس از جنگ مجددا کنترل آن ها را به دست گرفت، در حال ساخت جاده ها و بخش راه آهن بوده است که تحلیل گران سیاسی و بین الملل بر این باورند که ارسال ماشین آلات مدرن راه سازی از سمت ترکیه در اختیار این کشور قرار گرفته است تا با احداث این مسیر ارتباطی به منافع کالن خود دست پیدا کند و با دور زدن ایران دالن توران را در کنار کشورهای ترک زبان آسیای مرکزی تشکیل دهند؛ الهام علی اف هنگام میزبانی اردوغان در زنگالن در ۷۲ اکتبر ۱۲۰۲ داالن گفت که قرار است از اینجا بگذرد، کل جهان ترک را متحد خواهد کرد؛ این موضوع را در نشست نمایندگان سازمان کشورهای ترک در ۲۱ نوامبر ۱۲۰۲ تکرار کرد و افزود: این کریدور برای کشورهای ترک به یک حلقه ارتباطی با اروپا تبدیل خواهد شد. و ارمنستان به عنوان کشوری با اکثریت جمعیت مسیحی و همچنین جمهوری اسلامی ایران به عنوان قدرت منطقه ای در جنوب آن به حاشیه ببرد. در این بین نقش رژیم صهیونیستی (اسرائیل) نیز در همکاری با جمهوری آذربایجان در جهت احداث این کریدور ترانزیتی هم قابل توجه است تا با این حمایت در مقابل ایران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کریدور زنگزور ، جمهوری اسلامی ایران ، ژئوپلیتیک ، جمهوری آذربایجان ، ترانزیت