مدیریت یکپارچه شهری با رویکرد توسعهی پایدار در فضای سبز

شهر مشهد به عنوان دومین کلانشهر ایران، با چالشهای جدی در زمینه حفظ و توسعه فضای سبز پایدار روبهروست. افزایش جمعیت، گسترش کالبدی شهر، کاهش منابع آب و ناهماهنگی بین سازمانی، تهدیداتی برای پایداری اکولوژیک این شهر محسوب می شوند. اهمیت و نقش فضای سبز در حیات و توسعه ی شهرها تا حدی است که، از آن به عنوان یکی از شاخصهای توسعه پایدار یاد می شود. امروزه برنامه ریزی و مدیریت توسعهی فضای سبز شهری و محیط زیست به یک موضوع مهم در شهرسازی و مدیریت شهری تبدیل شده است. دستیابی به توسعه ی پایدار فضای سبز شهری، نیازمند اتخاذ سیاستهای مدیریتی قوی در زمینه های فنی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی می باشد ولازمه ی هر نوع فعالیتی در سطح کلان، سازگاری آن فعالیت با محیط زیست است. نه تنها منابع طبیعی کره زمین تقریبا تنها منشاء اقلام مصرفی بشر است بلکه دسترسی به محیط زیست سالم و پاک به افزایش توان اقتصادی بلندمدت جامعه کمک می کند. بنابراین فعالیتهای اقتصادی آلوده کننده محیط زیست نمی تواند بدون محدودیت ادامه یابند، و چون ظرفیت خودپالایی محیط زیست محدود است پس حفظ محیط زیست مبنای اولیه تداوم تولید و در نتیجه مصرف بشمار می آید. این پژوهش به بررسی نقش مدیریت یکپارچه شهری در توسعه پایدار فضای سبز شهر مشهد با تمرکز بر پروژه کمربند سبز می پردازد. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های میدانی و اسنادی، به بررسی نقش مدیریت یکپارچه شهری بعنوان راهکاری کلیدی در توسعه پایدار فضای سبز مشهد با دو روش کتابخانه ای (بررسی اسناد و مدارک) و میدانی (مشاهدات) بهره برده است. هدف بررسی نقش مدیریت یکپارچه شهری در دستیابی به توسعه پایدار فضای سبز شهری است. نتایج نشان می دهد رابطه مستقیم و معنادار بین مدیریت یکپارچه و شاخص های پایداری فضای سبز با ضریب همبستگی ۰.۷۲ (p<۰.۰۱) و مدل معادلات ساختاری (SEM) نشان داد مدیریت یکپارچه ۶۸% از واریانس پایداری فضای سبز را تبیین می کند (CFI=۰.۷۲, RMSEA=۰.۲۷) و نشان داد بین مدیریت یکپارچه شهری و کاهش اثرات منفی توسعه ی فضای سبز و در نتیجه رسیدن به فضای سبز پایدار شهری رابطه مستقیم وجود دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، فضای سبز شهری ، کمربند سبز مشهد ، توسعه ی پایدار شهری ، مدیریت یکپارچه شهری