شبیه سازی مراحل رشد گیاه سیب زمینی در ایران تحت سناریوهای RCP با استفاده از مدل WOFOST

در این تحقیق به ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر مراحل رشد گیاه سیب­زمینی در سطح کشور پرداخته شد. به این منظور ابتدا میانگین تولید و سطح زیر کشت هر استان طی سال­های ۱۳۹۵-۱۳۶۱ محاسبه و سپس از میان استان­هایی که بیشترین سطح زیر کشت و تولید را داشتند، ۱۰ ایستگاه به عنوان مراکز اصلی تولید سیب­زمینی کشور انتخاب شدند. در ادامه جهت شبیه­سازی اقلیم آینده از آمار دما، بارش، میانگین رطوبت­نسبی، سرعت متوسط باد و ساعات آفتابی استفاده شد. برای شبیه­سازی پارامترهای اقلیمی در آینده از داده­های مدل گردش کلی CanESM۲ تحت سناریوهای انتشار RCP، برای دوره ۲۱۰۰-۲۰۱۱ استفاده شد. برای ریزگردانی خروجی مدل CanESM۲ از نرم افزار آماری SDSM و برای شبیه­سازی مراحل رشد سیب­زمینی از مدل WOFOST استفاده شد. نتایج نشان داد طول مراحل فنولوژیکی گیاه سیب­زمینی در دوره آینده تحت سناریوهای RCP کاهش می­یابد. به طور متوسط در مناطق مورد مطالعه حداکثر کاهش طول مرحله سبز شدن ۳/۲ روز، مرحله گلدهی ۴/۲ روز و مرحله سبز شدن تا رسیدگی ۷/۶ روز می­باشد. بیشترین کاهش در طول مراحل فنولوژیکی سیب­زمینی در سناریوی RCP۸.۵ در دوره سوم (۲۱۰۰-۲۰۷۱) ثبت شده است. از نظر ایستگاهی بیشترین کاهش طول مراحل فنولوژیکی مربوط به ایستگاه همدان و اردبیل و کمترین کاهش در ایستگاه­های جنوبی رخ داد. بنابراین با توجه به نتایج حاصله می­توان نتیجه گرفت که مناطق سردسیر کشور بیشتر از مناطق گرمسیر کشور تحت تاثیر اثرات تغییر اقلیم در رابطه با دوره رشد این محصول خواهند بود، همچنان که متغیرهای اقلیمی این مناطق تحت تاثیر شرایط گرمایش جهانی بیشترین افزایش دما (حداقل و حداکثر) و بیشترین کاهش بارش را داشتند.

کلیدواژه ها:

تغییراقلیم ، سیب زمینی ، مدل SDSM ، مراحل فیزیولوژیکی