دوگانگی سالمندی و نابرابریهای جنسیتی در سلامت: یک تحلیل جامعه شناختی

در عصر حاضر با پیچیدگی فزاینده و در هم تنیدگی بی سابقه نظام های اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی، مسئله نابرابری های سلامت به عنوان یکی از چالش های ساختاری و چندوجهی اغلب جوامع، جایگاهی محوری در گفتمان های علمی و سیاست گذاری یافته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامعه شناختی نابرابری های جنسیتی در سلامت میان سالمندان انجام شد. روش پژوهش، پیمایش و از نوع مقطعی که با مشارکت ۳۸۴ سالمند ۶۰ سال به بالا (۱۹۰ زن و ۱۹۴ مرد) از طریق نمونه گیری خوشه ای از مناطق شهری سقز اجرا شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد وضعیت سلامت سازمان جهانی بهداشت خلیلی و همکاران (۱۳۹۵) گردآوری شدند. یافته ها بیانگر نابرابری ساختاری در شاخص های سلامت بود؛ زنان سالمند نسبت به مردان شیوع بالاتری از بیماری های مزمن، جسمی، اختلالات روانی و نیاز به عملیات جراحی را تجربه کردند. میانگین نمره شاخص کلی سلامت در میان زنان به طور معناداری نامطلوب تر از مردان گزارش شد. نتایج حاصل از این پژوهش بر این امر دلالت دارد که نابرابری های جنسیتی در سلامت سالمندان تبلوری از ساختارهای ناعادلانه قدرت است که در طول چرخه زندگی، از طریق سازوکارهای نهادی مانند توزیع نابرابر منابع بهداشتی، هنجارهای جنسیتی و محرومیت های چندلایه (طبقه، قومیت، جغرافیا)، سلامت زنان سالمند را به قربانی سیاست های ناپیدای اجتماعی تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

نابرابری جنسیتی ، سلامت سالمندان ، تعیین کننده های اجتماعی سلامت ، نظریه تقاطع گرایی ، عدالت سلامت