نقش شایستگیهای دیجیتال معلمان در آموزش آنلاین و دشواریهای یادگیری دانش آموزان

تحول آموزش از شیوههای سنتی به محیطهای مجازی بهویژه در پی همه گیری کووید-۹۱، نظامهای آموزشی را دستخوش تغییرات بنیادین ساخته است. این دگرگونی، ضرورت برخورداری معلمان از شایستگیهای دیجیتال و آمادگی روانی-شناختی برای بهره گیری از فناوریهای آموزشی را بیش از پیش آشکار کرده است. پژوهشهای اخیر، نقش موثر متغیرهایی همچون دانش فناورانه معلمان، نیت رفتاری در استفاده از آموزش آنالین، و دشواریهای یادگیری دانش آموزان در شکلگیری و ارتقاء رفتار آموزش دیجیتال را مورد بررسی قرار دادهاند. مطالعه حاضر با رویکردی مروری و تحلیلی، به بررسی یافتههای پژوهشهای منتشرشده طی سه سال گذشته (۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴) پرداخته و تالش کرده است تا با تلفیق دادههای تجربی و مفاهیم نظری، مدلی مفهومی برای تبیین عوامل موثر بر رفتار آموزش آنلاین معلمان ارائه دهد. در این بررسی، بیش از ۴۰ منبع معتبر از پایگاههای علمی بین المللی شامل Frontiers, Sustainability, Heliyon, و Educational Technology Research مرور شدهاند. نتایج نشان میدهد که شایستگی دیجیتال معلمان به عنوان پیشنیازی اساسی، تنها زمانی منجر به رفتار اثربخش در آموزش آنلاین می شود که با نیت رفتاری مثبت همراه باشد؛ این نیت نیز تحت تاثیر عواملی چون نگرش معلمان، فشار اجتماعی و کنترل رفتاری ادراکشده شکل می گیرد. همچنین دشواریهای یادگیری دانش آموزان نظیر ضعف انگیزه، نابرابری در دسترسی به فناوری، و کاهش تعامل، توانایی معلمان در بهکارگیری موثر فناوری را محدود می سازد و بهعنوان یک عامل تعدیل گر، اثرگذاری نیت رفتاری را کاهش میدهد. بر پایه یافتههای تحلیلی، تاکید بر توسعه یکپارچه مهارتهای دیجیتال معلمان، ارتقاء زیرساختهای یادگیری و طراحی برنامههای مداخلهای برای تقویت مشارکت دانش آموزان در بسترهای مجازی ضروری به نظر میرسد. این مقاله، با تکیه بر شواهد پژوهشی، الگویی نظری برای پیشبینی و بهبود رفتار آموزش آنلاین معلمان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

شایستگی دیجیتال معلمان ، نیت رفتاری ، آموزش مجازی ، مرور نظام مند ، دشواریهای یادگیری آنالین ، آموزش پسا-کرونا