اعتبارسنجی روش های برآورد بارندگی در استان گلستان

ریزش های جوی به خصوص بارندگی، برای تحلیل ها و طراحی های هیدرولوژیکی بسیار اهمیت دارد. با توجه به پراکنش ایستگاه های باران سنجی در یک منطقه، نیاز به استفاده از روش های برآورد بارندگی جهت تعمیم نتایج به نقاط فاقد آمار است. انتخاب این روش ها نیازمند اعتبارسنجی روش ها و پیشنهاد روش متناسب با هر منطقه است. از این رو پژوهش حاضر به ارزیابی برخی از روش­های درون یابی و زمین آمار در برآورد بارندگی ماهانه استان گلستان و انتخاب مدل برتر پرداخته است. از مدل نیم تغییرنما برای تشریح ارتباط مکانی بین داده های بارندگی استفاده شد و بر اساس تحلیل واریوگرافی، مدل نمایی، در اکثر ماه ها به عنوان بهترین مدل برای نیم تغییرنما نشان داده شد. نتایج درون یابی بیانگر کارایی بالای روش اسپلاین نسبت به سایر روش های مورد استفاده است، به طوری که این روش در ماه های اسفند، فروردین، شهریور، مهر و آذر دارای بالاترین سطح عملکرد از نظر شاخص های ارزیابی R۲، RMSE و NS است. روش های کریجینگ و  IDWدر رتبه های بعدی قرار دارند. روش اسپلاین در مناطقی که تراکم ایستگاه ها بالا باشد نتیجه مطلوب تری می دهد. از آن جا که تراکم ایستگاه های باران سنجی در مناطق دشتی استان کم تر از مناطق کوهستانی است، برای افزایش دقت برآورد بارندگی پیشنهاد می شود استان به دو منطقه همگن، دشتی و کوهستانی تقسیم بندی شده، و روش های درون یابی برای هر منطقه به صورت جداگانه انجام شود.

کلیدواژه ها:

Geostatistics ، Interpolation ، Inverse Distance Weighting ، Kriging distance ، Semivariogram Model ، Spline ، اسپلاین ، درون یابی ، زمین آمار ، فاصله کریجینگ ، مدل نیم تغییرنما ، وزنی معکوس.