الگوهای استقراری فرهنگ های پیش ازتاریخ غرب حوضه آبریز رود کرخه در دوران روستانشینی

بخش غربی حوضه آبریز رود کرخه که در غرب شوشان بزرگ قرار دارد، با دشت مرکزی شوشان همجوار است و بر یک بوم مرز دشتی-بیابانی انطباق دارد که از منابع زیست محیطی مانند مراتع و زمین های حاصلخیز حوضه آبریز رودخانه کرخه و شاخابه های جاری در آن برخوردار است و زیستگاه های دوران مختلف پیش ازتاریخ، تاریخی و اسلامی را دربر دارد. این پژوهش به بررسی داده های پایه زیست محیطی و باستان شناختی بخشی از این منطقه می پردازد که کرانه غربی رود کرخه را دربر گرفته است؛ مسئله اصلی پژوهش بررسی الگوهای پراکندگی زیستگاههای دوره روستانشینی در این منطقه است که با ارائه تعریفی از آن ها، بازخوردهای پویایی ها و تغییرات چشم انداز را بر جوامع انسانی در دوران روستانشینی بررسی می کند. با سنجش الگوی استقراری هر دوره فرهنگی در این منطقه، برای تعریف ارائه شده از نظام استقراری منطقه مصداق های عینی ارائه می گردد. به این منظور، زیستگاه های باستانی شناسایی شده در واحدهای جغرافیایی منطقه از منظر وسعت و پراکندگی مواد فرهنگی سنجیده و نظام گاهنگاری آن ها پیشنهاد می شود. همچنین، با معرفی و سنجش ظرفیت های محیطی هر واحد، تلاش خواهد شد تا دانسته شود نظام مرکزمحور برای زیستگاه های هر دوره شناسایی شده قابل تعریف است، یا الگوی شکل گیری زیستگاه های باستانی در این منطقه از چنین سازوکاری تبعیت نمی کند. پژوهش حاضر، محوطه های قابل دوران روستانشینی را که همچنان در چشم انداز منطقه مورد پژوهش باقی مانده اند، مستند ساخته است. پس از آن، براساس وضعیت فعلی چشم انداز و بازسازی بخشی از آن به نسبت وضعیت بازه زمانی موردنظر، به بررسی تاثیر تغییرات چشم انداز بر نظام استقراری منطقه پرداخته است.

کلیدواژه ها:

شوشان بزرگ ، حوضه آبریز رود کرخه ، منطقه غرب کرخه ، دوران روستانشینی ، الگوهای استقراری ، زمین ریخت شناسی ، تغییرات دیرین اقلیم شناختی