تبیین چگونگی شکل گیری معماری ایستگاه های راه آهن در ایران و ترکیه (۱۳۵۷ - ۱۳۰۰)

تحولات معماری در دوره مدرن به شدت تحت تاثیر جریانهای بین المللی و تغییرات فناورانه قرار گرفت. ایستگاه های راه آهن، به عنوان نمادهای مدرنیته و پیشرفت از این تحولات بی نصیب نماندند و به ویژه در کشورهایی همچون ایران و ترکیه تحت تاثیر ایده های نوین معماری و شهرسازی شکل گرفتند. دوره زمانی ۱۳۰۰ تا ۱۳۵۷ ه ش (۱۹۷۸ - ۱۹۲۱م)، دربرگیرنده فرایندهای مدرنیزاسیون در این دو کشور بوده که در آن، ایستگاه های راه آهن به عنوان بخشی از زیرساختهای توسعه ای متناسب با سبک های معماری معاصر جهانی طراحی شدند. این مطالعه به دنبال شناخت چگونگی سبک های تلفیق معماری بومی با اصول معماری مدرن و بررسی شباهت ها و تفاوت های میان ایستگاه های راه آهن دو کشور در بازه زمانی مذکور می باشد. روش تحقیق از نوع تفسیری-تاریخی است و اطلاعات و گردآوری داده ها از منابع مکتوب اسنادی، آرشیوهای تاریخی و مطالعات کتابخانه ای انجام گرفته است. یافته ها بر آن است که ایستگاه های راه آهن در ایران و ترکیه در این دوره تحت تاثیر سبک های معماری نئوکلاسیک، مدرن و بین المللی قرار گرفته اند. در ایران معماری ایستگاه های راه آهن در دوره پهلوی اول با گرایش به نئوکلاسیک ایرانی اروپایی شکل گرفت و در دوره پهلوی دوم، تحت تاثیر مدرنیسم قرار گرفت. در ترکیه نیز با اصلاحات آتاتورک ایستگاه های راه آهن از سبک معماری سنتی به سوی رویکردی مدرن تر حرکت کردند و در برخی موارد عناصر بومی با معماری مدرن تلفیق شدند در نتیجه واکاوی پژوهش نشان میدهد که این فضاها نه تنها به عنوان زیر ساخت های حمل و نقل، بلکه به عنوان جلوه ای از مدرنیزاسیون و تغییرات اجتماعی فرهنگی در این کشورها مطرح بوده اند.

کلیدواژه ها:

ایستگاه های راه آهن ، معماری معاصر ، دوره پهلوی اول ، دوره پهلوی دوم ، آتاتورک