کریدور شمال-جنوب (نوستراک) و عملکرد راه آهن قزوین -رشت

راه آهن قزوین-رشت به طول تقر یبی ۱۶۵ کیلومتر از ایستگاه راه آهن سیاه چشمه در خط آهن قزوین-زنجان منشعب شده است. این راه آهن در سال ۱۳۹۷ به بهره برداری رسیده است. در انتهای این مسیر و از ایستگاه راه آهن رشت، دو مسیر ریلی منشعب شده است. یک مسیر به سمت انزلی (بندر کاسپین) و یک مسیر به سمت آستارا. همچنین مسیر ریلی آستارا(آذربایجان)- آستارا(ایران) در سال ۱۳۹۷ افتتاح شده است و ایستگاه راه آهن آستارای ایران به خط آهن جمهوری آذربایجان متصل می باشد. در سالهای اخیر و با توجه به تحولات جهانی و منطقه ای، کشور روسیه تمایل خود را برای جایگزینی مسیر دریایی بارهای صادراتی این کشور با مسیر راه آهن ایران اعلام نموده است و در حال حاضر تعاملات لازم بین دولتهای طرفین در این خصوص انجام شده است. در بخش فنی نیز هماهنگی ها و اقدامات لازم صورت پذیرفته است. در راستای اجرایی شدن برقراری این راهگذر ترانزیتی (راهگذر شمال-جنوب) و در مرحله اول، تکمیل پروژه راه آهن رشت - آستارا در دستور کار قرار گرفته است. ترافیک باری پیش بینی شده برای این مسیر حدود ۱۵ میلیون تن برآورد شده و تمهیدات الزم برای تامین ظرفیت محور رشت-آستارا متناسب با این میزان بار اندیشیده شده است. یکی از الزامات فنی برای برقراری این راهگذر ترانزیتی ریلی بررسی کفایت بخشهای مختلف مسیر راه آهن ایران برای عبور دهی ترافیک باری پیش بینی شده می باشد. این الزامات شامل ظرفیت و زیرساختهای مسیر در بخشهای مختلف شبکه ریلی ایران در امتداد این راهگذر می باشد. بخشی از مسیر راه آهن سراسری ایران در راستای راهگذر شمال-جنوب که در حال بهره برداری می باشد و می بایست متناسب با سایر بخشهای این راهگذر قابلیت عبور دهی ترافیک پیش بینی شده را داشته باشد راه آهن قزوین-رشت می باشد. این مطالعه به بررسی مشخصات فنی و زیرساخت راه آهن قزوین-رشت پرداخته و کمبودهای فنی احتمالی در این خصوص را در حوزه زیرساخت و بهره برداری با هدف انطباق مشخصات مورد نیاز با راهگذر سراسری شمال-جنوب مشخص می نماید. در ادامه مطالعه نیز راهکارهای کلی برای برطرف نمودن این کمبودها ارائه خواهد شد.

کلیدواژه ها:

راهگذر ترانزیتی ریلی ایران–آذربایجان - روسیه ، راهگذر شمال-جنوب ، ظرفیت محور راه آهن قزوین-رشت