مدل سازی مکانی حساسیت پذیری آتش سوزی براساس تاثیر جاده جنگلی با استفاده از روش های یادگیری ماشین در جنگل های غرب استان مازندران

مقدمه: جنگل های هیرکانی به لحاظ ارزش های زیستی و اکوسیستمی، از دارایی های بیولوژیکی گرانبها به شمار می روند. آتش سوزی در عرصه های منابع طبیعی از بحران هایی است که خسارت های جبران ناپذیری به بوم سازگان وارد می کند. هدف این پژوهش، بررسی و مدل سازی ارتباط مکانی شبکه جاده های جنگلی و حساسیت پذیری آتش سوزی است.مواد و روش ها: عوامل موثر بر آتش سوزی شامل کاربری اراضی، فاصله از جاده، ارتفاع از سطح دریا، خاک، تیپولوژی، تراکم جاده، اقلیم و جهت شیب جاده های موجود بررسی و نقشه حساسیت آنها با استفاده از روش یادگیری ماشین مدل سازی جنگل تصادفی و روش آماری آنتروپی بیشینه تولید شد. با ارزیابی مدل های مورد استفاده توسط منحنی های مشخصه عملکرد و سطح زیر منحنی و منحنی های پاسخ و آزمون جک نایف، درصد اهمیت هر پارامتر در وقوع آتش سوزی و میزان اثرگذاری هر پارامتر در مدل سازی تعیین شد.یافته ها: درصد اهمیت و مشارکت عوامل موثر در پتانسیل آتش سوزی برمبنای روش حداکثر آنتروپی نشان دهنده آن است که تاثیرگذارترین متغیرها بر مدل حساسیت پذیری وقوع آتش سوزی عبارت اند از ارتفاع از سطح دریا با ۷۶ درصد، فاصله از جاده با ۱/۹ درصد و کاربری اراضی با ۴/۵ درصد. برمبنای مدل سازی تصادفی نیز به ترتیب بیشترین اثر را پارامترهای ارتفاع از سطح دریا با میانگین ۱/۰ درصد، فاصله از جاده با ۹/۰ درصد و کاربری اراضی و پوشش گیاهی با ۴/۰ درصد دارند. منحنی پاسخ فاصله از جاده و تراکم جاده بیانگر افزایش رخداد آتش سوزی نزدیک به جاده است و جاده ها نقش بسزایی در وقوع آتش سوزی در منطقه دارند.نتیجه گیری: نقشه های حساسیت پذیری مکانی آتش سوزی نشان می دهد که فاصله از جاده، عامل مهمی است که تاثیر زیادی بر پتانسیل آتش سوزی دارد، یعنی می تواند بر افزایش رخداد و برعکس بر مهار آتش تاثیر بگذارد.

کلیدواژه ها:

آتش سوزی ، جاده ، جنگل غرب مازندران ، مدل سازی تصادفی