تحلیل جایگاه اشخاص ثالث در فرآیند دادرسی در حقوق ایران

در نظام حقوقی ایران برخی نهادهای حقوقی نظیر ورود، ثالث جلب ثالث و اعتراض شخص ثالث طراحی شده اند تا بستر قانونی مشارکت این اشخاص را فراهم آورند. اما بررسی ها نشان می دهد که این نهادها نه تنها از کارایی مطلوب برخوردار نیستند بلکه در عمل نیز با چالش های شکلی، تفسیری و اجرایی مواجه هستند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، تلاش می کند تا جایگاه اشخاص ثالث در فرآیند دادرسی ایران را واکاوی کرده و ظرفیت ها، محدودیت ها و کاستی های موجود را به تصویر کشد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که برای تحقق واقعی عدالت قضایی و حمایت موثر از حقوق اشخاص، ثالث اصلاحات گسترده ای در نظام آیین دادرسی مدنی کشور ضروری است. این اصلاحات باید در سه حوزه ساختاری، مفهومی و اجرایی صورت گیرد. از منظر ساختاری پیشنهاد می شود بازتعریفی از دایره ذی نفعان در فرآیند دادرسی ارائه شود؛ از منظر مفهومی ضرورت دارد تفاسیر حقوقی از نهادهای ورود ثالث مبتنی بر اهداف عدالت محور بازبینی شوند؛ و در بعد اجرایی نیز نیاز به تدوین آیین نامه ها و دستورالعمل هایی است که مشارکت عملی و موثر اشخاص ثالث را تضمین کند. بدین ترتیب می توان امید داشت که حقوق این دسته از افراد به عنوان بخش مهمی از عدالت دادرسی در عمل نیز مورد احترام و حمایت قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شخص ثالث ، ورود ثالث ، اعتراض ، ثالث جلب ثالث ، آیین دادرسی مدنی