اثرات زیرکشندگی حشره کش های تیوسیکلام هیدروژن اکسالات و اسپیرومسیفن روی جدول زندگی و پیش بینی روند جمعیتی سفیدبالک گلخانه، Trialeurodes vaporariorum (Hemiptera: Aleyrodidae)

سفیدبالک گلخانه، (Trialeurodes vaporariorum)، آفتی پلی فاژ با تعداد نسل زیاد است و از نظر اقتصادی آفت مهم گیاهان جالیزی و گلخانه ای می باشد. در این پژوهش، اثر غلظت­های کشنده و زیرکشنده دو حشره­کش تیوسیکلام هیدروژن اکسالات (LC۲۵=۷۶/۵۸ میلی­گرم ماده موثره بر لیتر) و اسپیرومسیفن (LC۲۵=۵۷/۱۷۵ میلی­گرم ماده موثره بر لیتر) بر فراسنجه­های جدول زندگی و پیش­بینی روند رشد جمعیت T. vaporariorum در شرایط آزمایشگاهی مورد ارزیابی قرار گرفت. روش مورد استفاده در زیست­سنجی­ها، غوطه­ور کردن برگ­های لوبیا حاوی پوره به مدت ۲۰ ثانیه در ترکیب حشره­کش­های مذکور بود. مطالعات جدول زندگی با ۵۰ عدد تخم هم­سن انجام یافت. تجزیه داده­ها با استفاده از تئوری جدول زندگی دو جنسی ویژه سن-مرحله رشدی و با استفاده از برنامه TWOSEX–MSChart انجام شد. نتایج نشان داد که استفاده از غلظت زیرکشنده تیوسیکلام هیدروژن اکسالات منجر به طولانی شدن مراحل نابالغ سفیدبالک گلخانه گردید. همچنین، هر دو حشره­کش تیوسیکلام ­هیدروژن اکسالات و اسپیرومسیفن باعث کاهش طول عمر حشرات کامل و میزان باروری T. vaporariorum نسبت به شاهد شد. استفاده از غلظت زیرکشنده حشره­کش­ها منجر به کاهش فراسنجه­های رشد جمعیت (r،  lو R۰) سفیدبالک گلخانه گردید. میزان نرخ ذاتی افزایش جمعیت، نرخ متناهی افزایش جمعیت و نرخ خالص تولید­مثل ­ترتیب در شاهد، تیوسیکلام ­هیدروژن اکسالات و اسپیرومسیفن شامل (۰۰۶/۰±۰۵۲۵/۰ بر روز، ۰۰۶/۰±۰۵/۱ بر روز و ۷۳/۰±۲۱/۴ نتاج)، (۰۰۰۴/۰±۰۱۷۶/۰ بر روز، ۰۱/۰±۹۵/۰بر روز و ۱۰/۰±۲۹/۰ نتاج) و (۰۰۰۲/۰±۰۲۷۱/۰ بر روز، ۰۰۹/۰±۹۷/۰ بر روز و ۱۱/۰±۵۴/۰نتاج) به دست آمد. . همچنین، نتایج حاصل از پیش­بینی­ روند جمعیتی سفیدبالک گلخانه با فراسنجه­های رشد جمعیت مطابقت داشت. به عنوان مثال، با افزایش مدت زمان یک نسل حشره (T)، در نتاجی که والدین آنها با غلظت زیرکشنده تیوسیکلام هیدروژن اکسالات تیمار شده بودند، سرعت رشد جمعیتی کمتری داشتند. مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که هر دو حشره­­کش مورد استفاده می­توانند به عنوان حشره­کش های موثر در مدیریت سفیدبالک گلخانه مدنظر قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

حشره کش ها ، رشد جمعیت ، سفید بالک گلخانه ، ویژگی های زیستی