چیستی استعداد از منظر رویکرد تحلیل مفهومی: مرور نظام مند ادبیات

زمینه و هدف: مدیریت استعدادهای سازمانی به عنوان پاردایم نوینی از مدیریت منابع انسانی، کانون توجه قرار گرفته و آن را به یکی از پرشتاب ترین زمینه های رشد تبدیل کرده است. تفاسیر گوناگون و مبهم بودن معنای استعداد به عنوان هسته مرکزی پارادایم مدیریت استعداد، یک مسئله چالش برانگیز است که توسط بسیاری از اندیشمندان به آن اشاره شده است. هدف از انجام پژوهش پیش رو، مرور نظام مند ادبیات و نظریات متنوع در حوزه استعداد و تلاش برای تبیین مفهوم آن و ارائه گونه شناسی نوینی از استعداد سازمانی است. روش شناسی: از منظر روش شناسی، در این پژوهش تفسیرگرایانه، مقاله های مرتبط با هدف پژوهش، طی سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۴ به روش مرور نظام مند ادبیات و به طور خاص براساس دستورالعمل شش مرحله ای بکینچهام بررسی شدند. پژوهشگران در ادامه با به کارگیری تکنیک تحلیل تم اقدام به تجزیه و تحلیل داده ها نموده اند؛ جهت تحلیل داده ها همچنین از نرم افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۰ استفاده شده است. برای ارزیابی پایایی پژوهش، از ضریب کاپای کوهن استفاده شده است؛ هم چنین به منظور اعتباربخشی یافته های کیفی پژوهش از شاخص گوبا و لینکلن استفاده شده است.نتیجه گیری: نتایج پژوهش بیان می دارد توافقی در مورد تعریف مفهوم استعداد وجود ندارد، با این وجود تحلیل تعاریف نشان می دهد که وجه مشترک پذیرفته شده بیشتر تعاریف از استعداد «عملکرد بالا و پتانسیل بالا» است. تصمیم گیری در مورد ذاتی و یا اکتسابی بودن استعداد و فراگیر یا غیرفراگیر بودن آن نیز از تصمیم گیری های اساسی در مدیریت استعداد است که هرکدام پیامدهای اختصاصی به همراه خواهدداشت. همچنین با ترکیب دیدگاه های مختلف، گونه شناسی نوینی از مفهوم استعداد ارائه گردیده است.

کلیدواژه ها:

تحلیل تم ، مدیریت استعداد ، مرور نظام مند ادبیات ، مفهوم استعداد ، گونه شناسی