ارزیابی تنوع ژنتیکی و مقایسه صفات فنوتیپی در گندم های آبی و دیم در شرایط کشت آبی

تولید گندم در بسیاری از نقاط دنیا به دلیل تغییرات آب و هوایی کاهش یافته است و ارزیابی منابع ژنتیکی برای شناسایی صفات مطلوب گیاهی، به-منظور مقابله با این چالش ضروری است. بنابراین، هدف این مطالعه، ارزیابی و مقایسه برخی صفات ارقام گندم آبی و دیم برای شناسایی ویژگی های مطلوب ارقام دیم است. برای این منظور، پنج ژنوتیپ آبی و پنج ژنوتیپ دیم در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در شریط کشت آبی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج مقایسات گروهی بین ارقام دیم و آبی نشان داد که برای تمام صفات بجز صفات طول برگ پرچم، عملکرد بیولوژیک و طول سنبله تفاوت معنی داری بین ارقام آبی و دیم وجود دارد. به طورکلی، ارقام دیم زودرس تر و دارای طول دوره پرشدن دانه کمتری بودند و همچنین مساحت برگ پرچم کمتری داشتند که به دنبال آن، آب کمتری هم از طریق تعرق از دست دادند. نتایج همبستگی ساده بین صفات مورد مطالعه نشان داد که دو صفت ارتفاع بوته و طول پدانکل با اکثر صفات اقتصادی مهم ارتباط منفی و معنی داری داشتند. نتایج تجزیه خوشه ای ژنوتیپ های مورد مطالعه مشخص کرد که دو گروه گندم دیم و آبی در دو گروه مجزا  قرار دارند. در مجموع، مشخص شد که ارقام گندم آبی و دیم دارای ویژگی های بسیار متفاوتی هستند و ممکن است بتوان با تلاقی دادن آنها و انتخاب در طی نسل های در حال تفکیک به ارقام جدید با ویژگی های مطلوب دست یافت.

کلیدواژه ها:

Early maturity ، peduncle length ، plant height ، Simple correlation ، cluster analysis ، زودرسی ، طول پدانکل ، ارتفاع بوته ، همبستگی ساده ، تجزیه خوشه ای.