روایت «سوال از مصحف امام علی(علیه السلام)» در بوته نقد

مصحف امام علی(ع) با ویژگی های منحصر به فرد تفسیری و تنزیلی آن، از دیرباز مورد توجه مفسران و دانشمندان علوم قرآنی بوده است؛ با این وجود در مصادر روایی اهل سنت روایاتی در قالب خطابه و پاسخ به سوال راوی از آن امام همام، بدین مضمون گزارش شده است که ایشان از میراث رسول خدا (ص) جز صحیفه ای با مضامین محدود در اختیار ندارد. به عبارتی دیگر، وجود مصحف بی نظیر امام علی (ع)، با ویژگی های منحصر به فرد تفسیری و تنزیلی آن نفی شده است. با نظر به اینکه این دسته از روایات، از ارزش مصحف امام علی (ع) فروکاسته و نیز به شخصیت علمی آن امام همام خدشه وارد می سازد، نوشتار پیش رو با تکیه بر گونه های نقلی به منظور اعتبارسنجی این دسته از گزارش ها سامان یافته است. ضعف سندی، تفرد پی در پی در اسناد، غرابت و شذوذ، همچنین اضطراب متنی به ضمیمه تعارض با مسلمات تاریخی و روایی، تعارض با مقوله امامت و وصایت امام علی(ع) و جایگاه علمی ایشان در کنار ادله و قرائن گوناگون دیگر بی اعتباری و احتمال برساختگی این روایات را بیش از پیش نمایان می سازد.

کلیدواژه ها:

مصحف امام علی(ع) ، کتب ششگانه ، میراث نبوی ، نقد سند حدیث ، نقد متن حدیث