بررسی حریم خصوصی داده های شهری و حقوق شهروندی در هوشمندسازی شهرها

این پژوهش با هدف «بررسی حریم خصوصی داده های شهری و حقوق شهروندان در فرآیند هوشمندسازی شهرها» انجام شده و به تبیین جایگاه چارچوب های حقوقی و مدیریتی در حفاظت از داده های شهروندان در بستر شهر هوشمند می پردازد. روش تحقیق، از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی و ترکیبی (کیفی-کمی) است. جامعه آماری متشکل از مدیران شهری، کارشناسان حقوقی و شهروندان کلانشهرهای ایران بوده و داده ها با استفاده از تحلیل محتوای اسناد و قوانین، پرسشنامه ساختارمند و مصاحبه های نیمه ساختارمند جمع آوری شد.یافته ها نشان می دهد خلا جدی در تدوین و اجرای قوانین خاص حفاظت از داده های شهری در ایران وجود دارد؛ این وضعیت با مقایسه تجربیات موفق جهانی نظیر GDPR اتحادیه اروپا، پروژه DECODE بارسلونا و نظام شفافیت داده در نیویورک و سنگاپور وضوح بیشتری می یابد. نتایج تحلیل ها و تطبیق تجارب داخلی و بین المللی، بر ضرورت تدوین چارچوب جامع مدیریت داده های شهری مبتنی بر اصول شفافیت، رضایت آگاهانه، مشارکت شهروندی، الزامات بین بخشی و حمایت حقوقی از شهروندان تاکید دارد. در این راستا، ۱۴ محور سیاستی برای مدیریت شهری پیشنهادی ارائه شد که شامل: تدوین قانون ملی داده، تشکیل واحد مستقل حفاظت از داده، آموزش گسترده، شفافیت سازوکارهای داده، بومی سازی استانداردهای جهانی، زیرساخت فناورانه قوی، نظام پاسخگویی و جبران خسارت، ارزیابی اثر داده ای، تقویت مشارکت ذینفعان، حکمرانی چندلایه داده و … است. مجموعه این سیاست ها می تواند مسیر دستیابی به توسعه پایدار و عادلانه در شهرهای هوشمند ایران را هموار کند.نتایج این پژوهش، علاوه بر ارائه مدل بومی به سیاست گذاران، ابزارهای عملی برای افزایش اعتماد عمومی، حمایت از حقوق شهروندی و پیشگیری از مخاطرات حقوقی و اجتماعی داده های شهری در فرآیند هوشمندسازی شهرها فراهم آورده است

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی داده ، شهر هوشمند ، ، حقوق شهروندی ، چارچوب قانونی ، حکمرانی داده ، حفاظت اطلاعات