مقایسه عملکرد گوساله های نر پرواری آمیخته های مونت بیلیارد × هلشتاین با گوساله های هلشتاین در مناطق گرم

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: آمیخته گری با هدف ترکیب صفات مطلوب از دو یا چند نژاد مختلف انجام می شود و یک گاو نژاد گوشتی ممکن است ژن های برتر رشد، بهره وری خوراک و درصد لاشه را به حیوانات آمیخته منتقل و به دلیل هتروزیس منجر به برتری حیوانات آمیخته حاصل نسبت به حیوانات خالص شود. از دیگر نتایج سودمند آمیختهگری میتوان به انتخاب ژنهای مفید از سایر نژادها و حذف اثرات نامطلوب هم خونی نیز اشاره کرد. این تحقیق با هدف مقایسه عملکرد پروار بین گوساله های نر آمیخته مونت بیلیارد × هلشتاین با گوساله های نر خالص هلشتاین در یک دوره ۶ ماهه پرواری در شرایط گرم و مرطوب کشور انجام شد. مواد و روش ها: این آزمایش در ایستگاه ملی تحقیق و توسعه گاو دو منظوره گاودشت در حومه شهرستان بابل، در استان مازندران انجام شد. برای انجام این آزمایش از ۲۳ راس گوساله نر آماده پروار شامل ۱۰ راس گوساله هلشتاین خالص و ۱۳ راس گوساله آمیخته مونت بیلیارد × هلشتاین با میانگین وزن ۳۵/۳۳±۱۶۵/۳ کیلوگرم استفاده شد. گوساله ها در جایگاه های با ابعاد ۳ × ۳ متر به صورت انفرادی نگهداری شدند و پس از یک دوره ۱۵ روزه عادت پذیری به جایگاه و جیره آزمایشی، دوره پروار به مدت ۶ ماه ادامه یافت. جیره گاوهای آزمایشی برای دو دوره ۳ ماهه براساس نیازهای غذایی گوساله های پرواری و با استفاده از خوراک های متداول تنظیم و آماده گردید و در حد مصرف آزاد با حدود ۵ درصد باقی مانده در دو وعده مساوی در ساعات ۸:۰۰ و ۱۶:۰۰ به صورت جیره کاملا مخلوط شده در اختیار گوساله ها قرار گرفت. گوساله ها در شروع آزمایش پس از ۸ ساعت گرسنگی وزن شدند و وزن کشی تا پایان آزمایش هر ۳۰ روز یک بار تکرار شد. طی ۵ روز اول از ماه ششم دوره پروار، از خوراک مصرفی و مدفوع گوساله ها نمونه برداری انجام شد و قابلیت هضم ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و الیاف نامحلول در شوینده اسیدی از طریق استفاده از تفاوت غلظت خاکستر نامحلول در اسید بین خوراک و مدفوع تعیین شد. هم چنین ۲ ساعت بعد از مصرف وعده خوراک صبح آخرین روز از ماه ششم دوره پروار، از ورید دمی گوساله های آزمایشی در لوله های ونوجکت حاوی ماده ضد انعقاد خون گیری انجام شد و غلظت فراسنجه های خونی شامل گلوکز، اوره، نیتروژن اوره ای، تری گلیسیرید، پروتئین کل و آلبومین در سرم خون گوساله ها تعیین شد. تجزیه آماری اطلاعات مربوط به میانگین صفات مورد بررسی با استفاده از نرم افزار SAS و رویه MIXED انجام شد و برای مقایسه میانگین ها از آزمون توکی در سطح خطای ۵ درصد استفاده شد. یافته ها: مقایسه میزان مصرف خوراک گوساله های آزمایشی برحسب کیلوگرم در روز و هم چنین برحسب در صدی از وزن بدن نشان داد که اختلاف معنی داری بین گوساله های خالص هلشتاین با گوساله های آمیخته (به ترتیب با ۸/۳۵۶ در مقابل ۷/۹۶۷ کیلوگرم در روز و ۳/۵۰ در مقابل ۳/۲۳ درصد از وزن بدن در گوساله های خالص هلشتاین و گوساله های آمیخته) در دوره ۶ ماهه پروار وجود نداشت. با این وجود میانگین افزایش وزن گوساله های آمیخته ۱/۳۵۷ کیلوگرم در روز و در مقایسه با میانگین افزایش وزن روزانه گوساله های خالص هلشتاین به میزان ۱/۱۹۰ کیلوگرم تمایل به بیشتر بودن داشت (۰/۰۸-p). میانگین نسبت تبدیل خوراک در گوساله های آمیخته مونت بیلیارد × هلشتاین برابر با ۶/۴۱ تعیین شد که به طور معنی داری کمتر (۰/۰۴-p) از نسبت تبدیل خوراک در گوساله های خالص هلشتاین با ۷/۷۳ بود. علاوه بر این که تغییرات معنی داری در نسبت تبدیل خوراک در ماه های مختلف دوره پروار در هر دو گروه وجود داشت و با افزایش سن نسبت تبدیل خوراک در گوساله ها افزایش یافت (۰/۰۱>p). تفاوت معنی داری در قابلیت هضم ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی و الیاف نامحلول در شوینده اسیدی بین گوساله های آمیخته و گوساله های خالص هلشتاین مشاهده نشد، ضمن این که غلظت فراسنجه های اوره، نیتروژن اوره ای، تری گلیسیرید، پروتئین کل و آلبومین در سرم خون گوساله های آمیخته با گوساله های خالص هلشتاین تفاوتی نداشتند و در دامنه طبیعی گزارش شده برای این فراسنجه ها در گاو های سالم بود، در حالی که غلظت گلوکز در سرم خون گوساله های آمیخته در مقایسه با گوساله های خالص هلشتاین تمایل به بیشتر بودن را نشان داد (۰/۰۶=p). نتیجه گیری: به طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که در یک دوره پروار ۶ ماهه گوساله های آمیخته مونت بیلیارد × هلشتاین در مقایسه با گوساله های خالص هلشتاین با مصرف خوراک مشابه، ۱۴ درصد افزایش وزن روزانه بیشتر و ۱۷/۱ درصد نسبت تبدیل خوراک مطلوب تری داشتند. بنابراین در شرایط کمبود گوشت قرمز در کشور، آمیخته گری بین گاوهای مونت بیلیارد با هلشتاین با هدف تولید گوساله های تجاری که پس از پروار روانه کشتارگاه می شوند، می تواند یک راه کار مناسب برای افزایش تولید گوشت گوساله باشد.

کلیدواژه ها:

Calf ، Crossbreed ، Fattening ، Holstein ، Montbiliard ، Performance ، terminal cross ، پروار ، ترمینال کراس ، دورگ ، مونت بیلیارد ، عملکرد ، گوساله ، هلشتاین