ریشه یابی علل اختلاف رفتاری پیامبران نسبت به درخواست یا رفع عذاب از کفار

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 165

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QURN-21-40_006

تاریخ نمایه سازی: 17 خرداد 1404

چکیده مقاله:

انبیای الهی(ع)، بعد از مسجل شدن عذاب بر کفار توسط خداوند، در مقابل آن سر تعظیم فرود آورده و هیچگاه مخالفتی در برابر آن نشان نداده اند، ولی در دو مورد ادعا شده است که پیامبران با این امر الهی، مخالفت نشان داده اند: درخواست نوح(ع) نسبت به نجات فرزندش و درخواست ابراهیم(ع) نسبت به رفع عذاب از قوم لوط. این تحقیق که به روش کتابخانه ای (با مراجعه به کتب تفسیری متعدد) و شیوه توصیفی - تحلیلی سامان یافته است، به نقد و بررسی آرای تفسیری و تحلیل آیات می پردازد. روش کار بدین شکل بوده است که ابتدا تمام آیات مربوط به تعامل این دو نبی الهی با مخالفان استخراج گردید و سپس به تحلیل و بررسی در این عرصه پرداخته شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اولا حضرت نوح(ع) نسبت به استحقاق مجازات فرزند خود علم نداشت و ثانیا درخواست نجات از عذاب را نیز مطرح نکرد، بلکه صرفا برای رفع ابهام ذهنی خود، سوالی را مطرح ساخت. مجادله حضرت ابراهیم(ع) نیز با توجه به صفات مطرح شده برای ایشان و همچنین عدم علم به قطعیت عذاب، از نوع مجادله ممدوح بوده است. در نتیجه، نه مخالفتی با رویه سایر پیامبران از سوی این دو بزرگوار و نه اقدامی برخلاف عصمت یا شخصیت اخلاقی آنان رسول خدا نداده است.

نویسندگان

جواد ایروانی

استاد، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

سید محمود مرویان حسینی

استادیار، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

محمود دلیری توندری

نویسنده مسئول، دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آلوسی، محمود بن عبدالله. (۱۴۱۵ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۳۷۸ق). عیون اخبار الرضا(ع). تهران: ...
  • ابن شهرآشوب، محمد بن علی. (۱۳۶۹ق). متشابه القرآن و مختلف. ...
  • ابن عادل، عمر بن علی. (۱۴۱۹ق). اللباب فی علوم الکتاب. ...
  • ابن عاشور، محمدطاهر. (۱۴۲۰ق). التحریر و التنویر. تونس: الدار التونسیه ...
  • ابن عربی، محمد بن علی. (۱۴۱۰ق). رحمه من الرحمن فی ...
  • ابوالفتوح رازی، حسین بن علی. (۱۴۰۸ق). روض الجنان و روح ...
  • ابوحیان، محمد بن یوسف. (۱۴۲۰ق). البحر المحیط فی التفسیر. بیروت: ...
  • احمدنژاد، امیر؛ مطیع، مهدی؛ کلباسی، زهرا. (۱۳۹۴ش). «آرای مفسران در ...
  • امین، نصرت بیگم. (۱۳۸۹ق). مخزن العرفان در تفسیر قرآن. اصفهان: ...
  • بکری، محمد بن محمد. (۲۰۱۰). تفسیر البکری. بیروت: دار الکتب ...
  • ثقفی تهرانی، محمد. (۱۳۹۸ق). روان جاوید در تفسیر قرآن مجید. ...
  • جعفری، یعقوب. (۱۳۹۸ق). تفسیر کوثر. قم: هجرت ...
  • حجازی، محمد محمود. (۱۴۱۳ق). التفسیر الواضح. بیروت: دار الجیل ...
  • حسینی شیرازی، محمد. (۱۴۲۳ق). تبیین القرآن. بیروت: دار العلوم ...
  • حقی بروسوی، اسماعیل بن مصطفی. (۱۴۰۵ق). تفسیر روح البیان. بیروت: ...
  • خازن، علی بن محمد. (۱۴۱۵ق). لباب التاویل فی معانی التنزیل ...
  • خطیب، عبدالکریم. (۱۴۲۴ق). التفسیر القرآنی للقرآن. قاهره: دار الفکر العربی ...
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی. (۱۳۸۷ش). تفسیر قرآن مهر. قم: پژوهش های ...
  • زحیلی، وهبه. (۱۴۱۸ق). التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و ...
  • زحیلی، وهبه. (۱۴۲۲ق). التفسیر الوسیط (زحیلی). بیروت: دار الفکر المعاصر ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۷ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل ...
  • سخاوی، علی بن محمد. (۱۴۳۰ق). تفسیر القرآن العظیم (سخاوی). قاهره: ...
  • سیواسی، احمد بن محمود. (۱۴۲۷ق). عیون التفاسیر للفضلاء السماسیر. بیروت: ...
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر. (۱۴۰۴ق). الدر المنثور فی التفسیر ...
  • شاه عبدالعظیمی، حسین. (۱۳۶۳ش). تفسیر اثنی عشری. تهران: میقات ...
  • شبر، عبدالله. (۱۴۱۰ق). تفسیر القرآن الکریم (شبر). قم: موسسه دار ...
  • صادقی تهرانی، محمد. (۱۴۰۶ق). الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و ...
  • صافی، محمود. (۱۴۱۸ق). الجدول فی اعراب القرآن و صرفه و ...
  • صالح، بهجت عبدالواحد. (۱۴۲۷ق). اعراب القرآن الکریم، (صالح). بیروت: دار ...
  • طبرانی، سلیمان بن احمد. (۲۰۰۸ م). التفسیر الکبیر، (طبرانی). اربد: ...
  • طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۹۳ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: موسسه الاعلمی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۴۰۸ق). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • طبری، محمد بن جریر بن یزید. (۱۴۱۲ق). جامع البیان فی ...
  • طنطاوی، محمد سید. (۱۹۹۷م). التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، (طنطاوی). قاهره: ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۸۲ق). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: ...
  • طیب، عبدالحسین. (۱۳۶۹ش). اطیب البیان فی تفسیر القرآن. تهران: اسلام ...
  • عبده، محمد و رضا، محمد رشید. (۱۴۱۴ق). تفسیر القرآن الحکیم، ...
  • اکبری، عبدالله بن حسین. (۱۴۱۹ق). التبیان فی عراب القرآن. ریاض: ...
  • عیاشی، محمد بن مسعود. (۱۳۸۰ق). تفسیر العیاشی. تهران: مکتبه العلمیه ...
  • فخر رازی، محمد بن عمر. (۱۴۲۰ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب). ...
  • فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی. (۱۴۱۵ق). تفسیر الصافی. تهران: ...
  • قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا. (۱۳۶۷ش). تفسیر کنز الدقائق و ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • ماوردی، علی بن محمد. (۱۴۲۰ق). النکت و العیون: تفسیر الماوردی. ...
  • مغنیه، محمدجواد. (۱۴۲۴ق). التفسیر الکاشف. قم: دار الکتاب الاسلامی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۱ش). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • مکی بن حموش. (۱۴۲۹ق). الهدایه الی بلوغ النهایه. شارجه: جامعه ...
  • مکی، مجد بن احمد. (۱۴۳۱ق). المعین علی تدبر الکتاب المبین. ...
  • میبدی، احمد بن محمد. (۱۳۷۱ش). کشف الاسرار و عده الابرار. ...
  • نسفی، عبدالله بن احمد. (۱۴۱۶ق). مدارک التنزیل و حقائق التاویل ...
  • نظام الاعرج، حسن بن محمد. (۱۴۱۶ق). تفسیر غرائب القرآن و ...
  • نوی، محمد. (۱۴۱۷ق). مراح لبید لکشف معنی القرآن المجید. بیروت: ...
  • نیشابوری، محمد بن محمود. (۱۳۹۸ق). تفسیر بصائر ایمانی. تهران: مرکز ...
  • واحدی، علی بن احمد. (۱۴۱۹ق). الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز ...
  • نمایش کامل مراجع