اولویت بندی زیرحوضه ها در کنترل سیلاب با توجه به میزان تاثیرگذاری آنها بر مشخصات سیلاب با استفاده از داده های ماهواره ای (مورد مطالعاتی: رودخانه حبله رود)

در این پژوهش، زیرحوضه های حوضه آبخیز حبله رود از نظر سیل خیزی با استفاده از مدل HEC-HMS اولویت بندی می شوند. به دلیل نبود داده های بارش، از داده های ماهواره ای GPM (محصول IMERG) استفاده می شوند. سه واقعه سیلاب به منظور واسنجی و اعتبارسنجی مدل انتخاب می گردند. واسنجی با استفاده از دو سیلاب سال ۲۰۰۷ انجام می شود. شاخص هایR²  وNSE  برای آوریل به ترتیب ۹۳/۰ و ۸۳/۰ و برای ژوئن به ترتیب ۸۶/۱ و ۷۵/۳ بودند که نشان دهنده عملکرد مطلوب مدل است. پس از ساخت مدل، بارش معادل سیلاب ۵۰ ساله وارد مدل شد. به کمک روش حذف ترتیبی زیرحوضه ها، میزان تاثیر آن ها بر دبی اوج و حجم سیلاب در ایستگاه بنکوه تحلیل گردید. نتایج نشان دادند که زیرحوضه ۴ با مساحت ۵۶/۵۷۵ کیلومترمربع، دبی اوج ۲۳۹ مترمکعب بر ثانیه و حجم سیلاب ۲/۱۲۰۸۶ هزار مترمکعب، بیش ترین نقش را در سیلاب دارد، به طوری که حذف آن موجب کاهش ۵۸/۲۲ درصدی جریان خروجی شد. ارزیابی دقت داده های ماهواره ای نشان داد که میانگین همبستگی ۵۱/۰، ضریب اریبی ۱۳/۳ و خطای میانگین ۹۲/۱ بوده و میانگین دقت تشخیص وقوع بارش بیش از ۸۶/۰ است. هم چنین، مشخص شد که مساحت یا دبی بالا به طور حتم به مشارکت بیش تر در سیلاب منجر نمی شود و عواملی مانند موقعیت، ضریب تمرکز و تاخیر نیز نقش دارند.

کلیدواژه ها:

بارش-رواناب ، سیل خیزی ، HEC-HMS ، IMERG