افزایش دسترسی فسفر و تغییر پاسخ های بیوشیمیایی خاک با کاربرد اسیدهیومیک و مایه زنی استرپتومایسس

اکتینوباکتری­ها از جمله گروه های میکروبی خاکزی بوده که دارای توانمندی آزادسازی فسفر از منابع کم محلول فسفر هستند و منجر به بهبود رشد گیاه می گردند. از طرفی اسیدهیومیک به عنوان یک ترکیب آلی محرک رشد نقش مهمی در تقویت حاصلخیزی و جامعه زیستی خاک دارد، که کاربرد تلفیقی آن­ها سبب افزایش کارایی مصرف کودها به ویژه کودهای فسفره خواهد شد. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر، تعیین میزان حل­کنندگی فسفر توسط جدایه­های اکتینوباکتری در زمان­های مختلف انکوباسیون و بررسی اثر افزودن اسیدهیومیک بر میزان حلالیت فسفر توسط جدایه­های اکتینوباکتری در شرایط آزمایشگاهی و نیز پایش تاثیر جدایه اکتینوباکتری منتخب و اسیدهیومیک در سطوح مختلف کودی فسفر بر میزان فسفر قابل دسترس خاک، فسفر گیاه و برخی خصوصیات بیوشیمیایی خاک بود. در این پژوهش تعداد پنج جدایه اکتینوباکتری مورد غربالگری قرار گرفتند. سپس اثر زمان انکوباسیون و کاربرد اسیدهیومیک بر توانمندی حلالیت فسفات جدایه­های اکتینوباکتری مورد بررسی قرار گرفت. به منظور بررسی اثر جدایه اکتینوباکتریایی برتر منتخب و اثر متقابل آن با سطوح مختلف فسفر و کاربرد اسیدهیومیک، آزمایش گلدانی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با فاکتورهای آزمایش شامل: منبع معدنی فسفر در سه سطح فسفر از منبع مونوآمونیوم فسفات (شاهد، ۲۰ کیلوگرم فسفر خالص در هکتار، ۴۰ کیلوگرم فسفر خالص در هکتار)، مایه­زنی اکتینوباکتری در دو سطح (شاهد، مایه زنی با جدایه منتخب)، کاربرد اسیدهیومیک در دو سطح (شاهد، کاربرد ۲ میلی گرم در کیلوگرم) در سه تکرار بر روی گیاه ذرت رقم سینگل کراس ۷۰۴ صورت گرفت. در پایان آزمایش، مقدار فسفر قابل دسترس خاک و گیاه و همچنین پاسخ های بیوشیمیایی خاک اندازه گیری شد. بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش، کاربرد اسیدهیومیک سبب افزایش میزان زیست توده میکروبی و افزایش آزادسازی فسفر به وسیله جدایه های اکتینوباکتری در شرایط آزمایشگاهی گردید. با افزایش زمان انکوباسیون از ۷ به ۱۴ روز میزان حلالیت فسفر روند افزایشی داشت. بررسی نتایج نشان داد که بیشترین میزان فسفر قابل دسترس خاک مربوط به کاربرد تلفیقی سطح بالای فسفر (۴۰ میلی گرم در کیلوگرم) به همراه کاربرد اسیدهیومیک و مایه زنی استرپتومایسس بوده است. بررسی میزان فسفر زیست توده میکروبی نشان داد که بیش­ترین میزان آن مربوط به تیمار کاربرد تلفیقی بالاترین سطح کود فسفره و اسیدهیومیک بوده است. براساس نتایج حاصل از این پژوهش در رابطه با آنزیم های فسفاتاز، کاربرد تلفیقی تیمار استرپتومایسس، اسیدهیومیک و فسفر سبب افزایش میزان این آنزیم ها گردید. همچنین، نتایج تنفس میکروبی خاک نشان داد که تیمار تلفیقی استرپتومایسس و بالاترین سطح کود فسفره، سبب افزایش میزان تنفس میکروبی در خاک گردید. کاربرد تلفیقی مایه زنی استرپتومایسس و اسیدهیومیک در فراهمی فسفر قابل دسترس خاک موثر بوده و سبب افزایش محتوای فسفر گیاه گردید. بر اساس نتایج این پژوهش، کاربرد همزمان اسیدهیومیک و مایه زنی استرپتومایسس منجر به افزایش قابلیت دسترسی فسفر خاک و محتوای فسفر گیاه گردیده و همچنین منجر به بهبود پاسخ های بیوشیمیایی خاک گردید.

کلیدواژه ها:

اکتینوباکتری ، تنفس میکروبی ، فسفاتاز ، فسفر زیست توده میکروبی