بررسی تطبیقی آراء مفسران آیت الله جوادی آملی و سید قطب در خصوص نظریه سیاست توحیدی

اسلام برنامه جامع و فراگیر زندگی است که در پرتو قوانین محکم، ثابت و پیوسته، در عرصه های گونان حیات بشری گسترده است. امروزه عرصه سیاست با وجود مداخله سیاست های استعماری در جوامع اسلامی، بیش از پیش نیازمند تبیین و تدقیق است. آیت الله جوادی آملی و سید قطب از مفسران و چهره های شناخته شده در تفسیرهای اجتماعی سیاسی، در جهان اسلام با نظریه پردازی در این زمینه، تاثیر عمیقی بر جریان ها و گروه های سیاسی جهان اسلام داشته اند. نظر به اهمیت این مسئله در این مقله به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی تطبیقی آرای این دو مفسر پرداخته شد و چنین به دست آمد که سید قطب و آیت الله جوادی آملی، چنانچه در بعضی از موارد، مانند جامعیت دین و جریان اعتقاد توحیدی در همه شئون عملی زندگی انسان و همچنین تاثیر و تاثر شئون و حوزه های مختلف انسان در یکدیگر و این که اصل و ریشه سیاست در بینش و عقیده توحیدی است، اشتراک دیدگاه دارند؛ اما در برخی مسائل، افتراقات اساسی دارند. آیت الله جوادی آملی، چگونگی و چرایی وحدت در عقیده و کثرت در عمل را با تبیین قوس صعود و قوس نزول، بیان می کند و همان طور که به تاثیر عقیده در عمل معتقد است، به تاثیر عمل در عقیده با واسطه گری اخلاق در میان عقیده و عمل نیز باور دارد و آن را کاملا شفاف و مضبوط تبیین می نماید، برخلاف سید قطب که به تجلی توحید در قوانین و اعمال اشاره دارد؛ اما به چگونگی آن و چرایی کثرت ها و وحدت ها نمی پردازد. همچنین ایشان رابطه متقابل عقیده، اخلاق و عمل و تاثیر و تاثر این ها در یکدیگر و واسطه گری اخلاق مابین عقیده و عمل را تبیین نمی کند که نشان از نقص در تحلیل و تبیین نظریه وی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

سیاست ، توحید ، سیاست توحیدی ، سید قطب ، آیت الله جوادی آملی