شناسایی و اولویت بندی مولفه های سنجش پایداری فرهنگی در مناطق شهری با روش فراترکیب

هدف: هدف پژوهش، تلاش برای شناخت بیشتر جایگاه فرهنگ در پایداری محیط­ های شهری و به طور خاص تلاش برای شناسایی و معرفی مولفه ­ها و شاخص­ های مهم و کلیدی ارزیابی پایداری فرهنگی در شهرها است. روش و داده: در این پژوهش از روش فراترکیب برای شناسایی و استخراج مولفه­ ها و شاخص ­های پایداری فرهنگی در مناطق شهری استفاده گردیده است. یافته ها: یافته­ های پژوهش نشان داد که مولفه ­های اصلی سنجش پایداری فرهنگی را می ­توان در ۱۲ مولفه اصلی شامل هویت فرهنگی، زیرساخت فرهنگی، گفتمان و تعاملات فرهنگی، میراث فرهنگی، تنوع فرهنگی، سرزندگی فرهنگی، مشارکت فرهنگی، سرمایه فرهنگی، حکمرانی فرهنگی، اقتصاد فرهنگ، تاب آوری فرهنگی و حس تعلق به مکان دسته بندی نمود. از این ۱۲ مولفه شناسایی شده، ۱۱ مولفه در بررسی منابع فارسی و انگلیسی مشترک بوده­­ اند و تنها یک مورد اختلاف میان آن ها وجود داشته است. گفتمان و تعاملات فرهنگی در ادبیات فارسی و تاب آوری فرهنگی در ادبیات انگلیسی، بررسی چگونگی اولویت­ بندی مولفه­ های شناسایی شده گویای آن است که در متون فارسی سه مولفه دارای بالاترین اولویت عبارتند از هویت فرهنگی، زیرساخت های فرهنگی و تنوع فرهنگی. در حالی که در متون انگلیسی، سه مولفه دارای اولویت عبارتند از هویت فرهنگی، میراث فرهنگی و اقتصاد فرهنگ. دو مقوله با کمترین سهم نیز در منابع فارسی مشارکت فرهنگی و سرمایه فرهنگی هستند و در منابع انگلیسی نیز مشارکت فرهنگی و تاب آوری فرهنگی. نتیجه گیری: با توجه به شکاف­ های موجود در حوزه سنجش پایداری فرهنگی در مناطق شهری و تعداد بسیار محدود پژوهش ­های صورت گرفته، ضرورت انجام پژوهش­ های نظری و تجربی بیشتر برای تدوین شاخص­ های عینی برای سنجش پایداری فرهنگی و ارزیابی پایایی و روایی ابزار سنجش ضروری است.     نوآوری، کاربرد نتایج: مهم ترین جنبه های نوآورانه و کاربردی تحقیق این است که تا کنون تحقیق جامعی که بتواند در خصوص شناسایی مولفه ­های پایداری فرهنگی بر اساس روش فراترکیب و مرور بیش از ۴۰ پژوهش داخلی و خارجی بپردازد، انجام نشده است.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، پایداری فرهنگی ، مناطق شهری ، فراترکیب ، مولفه ها