بررسی ارتباط متغیرهای محیطی و فاکتور فرسایش پذیری آبی خاک در دشت سیلابی سیستان

فرسایش خاک یک مسئله حیاتی در اکوسیستم های کشاورزی است، که در آن عامل فرسایش پذیری آبی خاک (فاکتور-K) به عنوان شاخص کلیدی برای تعیین حساسیت به فرسایش شناخته می شود. این مطالعه با هدف مدلسازی مکانی فاکتور-K در بخشی از دشت سیستان و با استفاده از تکنیک های نقشه برداری رقومی خاک انجام شد. نمونه های خاک از ۴۶۰ نقطه جمع آوری و برای ویژگی های موثر بر فاکتور-K، شامل بافت، ماده آلی، ساختمان و نفوذپذیری، مورد تحلیل قرار گرفتند. چهار سناریو ترکیبی از روش های زمین آماری کریجینگ معمولی (OK) و کو-کریجینگ معمولی (COK) با متغیرهای توپوگرافی و سنجش از دور ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که مدل OCK با پارامترهای توپوگرافی (S۱) بالاترین دقت را داشت (RMSE = ۰.۰۱۶). مقدار فاکتور-K بین ۰۰۷/۰ تا ۱۱/۰ تن بر مگاژول ساعت بر میلی متر متغیر بود، و بیش از ۶۰ درصد از منطقه، به ویژه در مناطق شمال، شمال شرق، غرب و جنوب غرب، به عنوان مناطق با فرسایش پذیری بالا طبقه بندی شدند. بافت خاک که عمدتا لومی و سیلت لومی بود و محتوای کم ماده آلی، به فرسایش پذیری بالا کمک کردند. این مطالعه موید اثربخشی ترکیب روش های زمین آماری با متغیرهای محیطی برای نقشه برداری خطر فرسایش است و نیاز به پایش دوره ای و برنامه ریزی حفاظت از خاک در دشت سیستان را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

فاکتور-K ، زمین آمار ، سنجش از دور ، ژئومورفومتری ، کوکریجینگ