تدوین برنامه زراعی پایدار جهت کاهش گازهای گلخانه ای و آلاینده های محیط زیست در حوضه آبریز سیستان

اهداف: بخش کشاورزی منبع مهم انتشار گازهای گلخانه­ای است. در سال های اخیر افزایش مصرف انرژی نهاده­های کشاورزی منجر به افزایش انرژی مصرفی و انتشار گازهای گلخانه­ای CO۲ شده است. از این رو بهینه سازی انرژی مصرفی و در نتیجه کاهش آلاینده­های محیط­زیستی در قالب در نظر گرفتن پیوند آب-انرژی-غذا در یک چرخه کشاورزی می­تواند از اهمیت ویژه­ای برخوردار باشد.هدف این مطالعه تدوین برنامه زراعی پایدار جهت کاهش گازهای گلخانه­ای و آلاینده­های محیط­زیست در حوضه آبریز سیستان هست.   مواد و روش­ها: این مقاله در محدوده مطالعاتی دشت سیستان با استفاده از یک مدل برنامه ریزی چند هدفه غیر­خطی به تعیین میزان مصرف انرژی نهاده­های کشاورزی و انتشار گازهای گلخانه­ای CO۲ جهت حفاظت از کشاورزی پایدار پرداخته است. روش حل و کدنویسی مدل با استفاده از نرم افزار GAMS انجام شده است.   یافته­ها: نتایج مدل پیشنهادی نشان داد که با اجرای پیوند WEFN علاوه بر کاهش میزان مصزف انرژی نهاده­ها به میزان ۲۵/۰ درصد میزان انتشارگازهای گلخانه­ای (CO۲) در کل حوضه مورد بررسی به مقدار ۴۹/۰ درصد کاهش یافته است.   نتیجه­گیری: در رویکرد تک­بعدی به دلیل عدم انسجام سیاسی و پایین بودن بهره­وری در استفاده از منابع، باعث پررنگ­تر شدن رویکرد پیوند شده است. رویکرد پیوند  WEFN می­تواند امنیت همه جانبه منابع آب- انرژی و غذا را که توام با دسترسی پایدار و عادلانه منابع است را ارتقا بخشد. بنابراین بایستی یک برنامه­ریزی جامع در راستای توسعه پایدار کشاورزی صورت گیرد، تا با تغییر ساختار الگوی کشت حوضه در جهت کاهش آلاینده­های محیط­زیستی اقداماتی کارشناسانه صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

برنامه زراعی ، پیوند آب-انرژی-غذا ، کشاورزی پایدار ، دشت سیستان