تولد خواننده عصیانگر: خوانش واساختی رمان شازده احتجاب

رمان شازده احتجاب اثر هوشنگ گلشیری، یکی از آثار شاخص و تاثیرگذار در تاریخ داستان نویسی ایران، همواره محل توجه و تامل منتقدانی با دیدگاه ها و رویکردهای گوناگون بوده است. این مقاله با تکیه بر مفاهیم و آرای نظریه پردازان واسازی، به بررسی لایه های پنهان و تضادهای ظریف موجود در روایت رمان در خصوص ماهیت مناسبات قدرت می پردازد. تمرکز اصلی پژوهش بر دوگانه نویسنده/خواننده است؛ چگونگی برهم زدن یا وارونگی این نسبت در متن، و پیوند آن با بازنمایی سازوکارهای قدرت در رمان، که می تواند بازتابی از ساختارهای اجتماعی و سیاسی دوره ای خاص در تاریخ ایران باشد. برای پرهیز از انتقاد رایج نسبت به نظریه واسازی مبنی بر ذهنی بودن و انتزاع گرایی، مقاله حاضر از مفاهیم و اندیشه های مطرح شده از سوی نظریه پردازان برجسته در حوزه روابط قدرت، از جمله لویی آلتوسر و میشل فوکو، بهره می گیرد تا تحلیل را از سطح متن فراتر برده و آن را به بستر اجتماعی بکشاند.

کلیدواژه ها:

شازده احتجاب ، واسازی ، نویسنده ، خواننده ، اپیستمه