ارزیابی عملکرد داده های بازتحلیل ERA۵ و ERA۵-Land در تخمین بارش ماهانه حوضه آبریز بالادست سد زاینده رود

بارش یکی از مولفه های اصلی چرخه هیدرولوژیکی است که توصیف کننده اقلیم منطقه و میزان آب تجدیدپذیر حوضه می باشد. هرچند تعداد کم ایستگاه های باران سنجی، پراکنش نامناسب آنها و همچنین طول کوتاه داده های مشاهداتی، بررسی تغییرات زمانی و مکانی بارش را با محدودیت مواجه ساخته است. با استفاده از داده های بازتحلیل می توان تا حد زیادی بر این محدودیت فائق آمد. ارزیابی صحت محصولات بارش ماهواره و تجزیه و تحلیل مجدد برای درک عدم قطعیت و کاربردهای بالقوه آنها بسیار مهم است. هدف از این مطالعه، ارزیابی عملکرد دو مجموعه داده بارش بازتحلیل ERA۵ و ERA۵-Land، در تخمین بارش ماهانه در حوضه آبریز بالادست سد زاینده رود است. داده های بازتحلیل با داده های بارش متناظر اندازه گیری شده در پنج ایستگاه فریدونشهر، اسکندری، قلعه شاهرخ، اورگان و چلگرد در یک دوره زمانی ۳۵ ساله (۲۰۲۲-۱۹۸۸) مقایسه شدند. بدین منظور از آماره های ضریب تعیین، ضریب کارایی نش- ساتکلیف و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) استفاده شد. نتایج نشان داد که بطور کلی داده های بازتحلیل می توانند الگوهای ماهانه مشاهده شده در بالادست سد زاینده رود را به خوبی توصیف کنند. با این وجود، در اغلب موارد داده های بازتحلیل مقادیر بارش را کمتر از مقدار واقعی تخمین زده اند که این موضوع در ایستگاه های پربارش و همچنین ماههای پربارش بیشتر است. همچنین نتایج نشان داد که دقت داده های ERA۵-land در همه ایستگاه ها بجز ایستگاه چلگرد بیشتر از داده های ERA۵ بوده است. با توجه به دقت قابل قبول داده های بارش ماهانه ERA۵ و ERA۵-Land در بالادست سد زاینده رود، از این داده ها میتوان به عنوان جایگزین مناسبی برای نقاط فاقد ایستگاه اندازه گیری بارش در منطقه مورد مطالعه و یا به عنوان ورودی مدل های توزیعی بارش- رواناب استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

بارش ، داده های بازتحلیل ، ERA۵ ، ERA۵-land ، زاینده رود