ارزیابی ارتباط سری زمانی تغییرات کاربری اراضی و دمای سطح زمین در شهرهای مناطق بیابانی (مطالعه موردی: شهر یزد)

بررسی دمای سطح زمین (Land Surface Temperature) به عنوان مهمترین معیار برنامه ریزی شهری، ناحیه ای و منطقه ای، نقش مهمی درکنترل تشعشعات حاصل از گرمایش حرارتی در فرایندهای زیستی، شیمایی و فیزیکی سطح زمین دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی ارتباط سری زمانی تغییرات کاربری اراضی و دمای سطح زمین در شهرهای مناطق بیابانی در شهر یزد با استفاده از تصاویر ماهواره ای سری زمانی ۱۹۸۷-۲۰۲۲ در سامانه گوگل ارتث انجین انجام شده است. برای محاسبه (LST)، با استفاده از داده های باند حرارتی لندست ۵، ۷ و ۸ در این دو بازه زمانی علاوه بر روش طبقه بندی نظارت شده، از روش الگوریتم پنجره مجزا، و برای محاسبه پوشش گیاهی از شاخص نرمال شده (NDVI) استفاده گردیده است. نتایج روش طبقه بندی نظارت شده نشان داد؛ با مقایسه تغییرات مساحت کاربری ها بین سال ۲۰۲۲ تا ۱۹۸۷ مشخص گردید، در سال ۱۹۸۷مناطق کویری با (۱۴۱۶/۱۸۱۵) کیلومتر مربع، و در سال ۲۰۲۲ مناطق مسکونی با (۱۸۶۱/۷۴) کیلومتر مربع دارای بیشترین مساحت بوده اند. کمترین مساحت به ترتیب در سال ۱۹۸۷- ۲۰۲۲ مربوط به اراضی باغی و جنگلی با (۴۹۳۴/۳۴) کیلومتر مربع و در سال ۲۰۲۲ با (۵۲۸۱/۲) کیلومتر مربع می باشد. میزان تغییرات پوشش گیاهی در سال ۱۹۸۷با (۹۹۱۶/۱۱) کیلومتر مربع، نسبت به ۲۰۲۲ با (۰۴۵۵/۱۳) کیلومتر مربع کمترین مساحت را داشته. نتایج تغییرات دمایی نشان داد، مقدار دمای بیشینه و کمینه سال ۱۹۸۷ برابر با (۶۱-۶۰) درجه سانتی گراد نسبت به سال ۲۰۲۲ با مقادیر (۳۳-۱۹) درجه سانتی گراد دارای تغییرات زمانی و مکانی بوده است. لذا با بررسی میانگین دما و بارش سالیانه در فصول مختلف سال تا افق ۲۰۴۵ مشخص گردید، با افزایش دمای سالیانه در آینده این شهر، با کاهش بارندگی در فصول مختلف پر بارش سال مواجه خواهد بود. لذا بیشترین دما در فصل بهار و کمترین بارندگی در فصل پاییز رخ داده است.

کلیدواژه ها:

دمای سطح زمین (LST) ، کاربری اراضی ، سری زمانی ، گوگل ارتث انجین ، شهر یزد