اثرات پرایمینگ بر قابلیت جوانه زنی و بنیه بذرهای گلرنگ (Carthamus tinctorius) در طی زوال مصنوعی

چکیده مبسوط مقدمه: بذرهای گلرنگ سرشار از اسیدهای چرب غیر اشباع با قابلیت زیاد برای پراکسیداسیون بوده که در طی دوره انبارداری پتانسیل بالایی برای کاهش قابلیت جوانه زنی و بنیه بذر دارند. بنابراین، یافتن روش های مناسب جهت حفظ یا بهبود بنیه بذرهای ذخیره شده بسیار مفید است. هدف از آزمایش بررسی اثرات پرایمینگ بذر بر قابلیت جوانه زنی و بنیه بذرهای گلرنگ (ارقام صفه و سینا) بود. مواد و روش ها: آزمایش بصورت سه عاملی در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار پیش از زوال مصنوعی و پس از آن انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل زوال کنترل شده بذر در دمای ۴۵ درجه سلسیوس در شش سطح (بدون زوال، ۱، ۲، ۳، ۴ و ۶ روز) و پرایمینگ در چهار سطح (بدون پرایم، هیدروپرایمینگ، اسید سالیسیلیک ۵۰ میلی گرم در لیتر و کلرید سدیم ۵ درصد) بود. یافته ها: نتایج نشان داد که زوال مصنوعی قابلیت جوانه زنی و بنیه بذرهای گلرنگ را به شدت و به صورت خطی کاهش می دهد و در فاصله زمانی بین ۵/۴-۵/۲ روز (بسته به نوع تیمار و صفت مورد بررسی) قابلیت جوانه زنی و بنیه بذر به صفر می رسد. استفاده از پرایمینگ پیش از زوال مصنوعی از سودمندی بیشتری در مقایسه با پرایمینگ پس از زوال مصنوعی برخوردار بود. به علاوه، روش پرایمینگ با اسید سالیسیلیک از سودمندی بیشتری در مقایسه با سایر تیمارهای پرایمینگ برخوردار بود. نتیجه گیری: پرایم کردن بذر گلرنگ قبل از انبارداری می­تواند به افزایش ماندگاری بذر کمک کند و در عین حال توانایی جوانه زنی بذر را نیز حفظ کند. جنبه­ های نوآوری: اثر پرایمینگ قبل و بعد از زوال مصنوعی بر قابلیت جوانه­زنی و بنیه بذرهای گلرنگ مقایسه و بررسی شد. تاثیر پرایمینگ قبل و بعد از زوال بر بهبود کیفیت بذر ارقام گلرنگ متفاوت بود.

کلیدواژه ها:

Controlled deterioration ، Safflower ، Seed enhancements ، Seed Priming ، Seed vigor ، بنیه بذر ، پرایمینگ ، تیمارهای بهبود دهنده بذر ، زوال کنترل شده ، گلرنگ