نقش آفرینی شبکه ای مناطق آزاد در آمایش سرزمین ایران در پرتو سیاست نگاه به شرق و همسایگی

چکیدهمطالعات و اقداماتی که در زمینه برنامه ریزی آمایش سرزمین تاکنون صورت گرفته اغلب آنها درون نگرانه بوده اند که از منظر اقتصاد سیاسی در چارچوب رویکرد فوردیستی قابل تحلیل هستند. به عبارتی فاقد رویکرد برون نگرانه و توجهی به دیدگاه های پسافوردیستی و اقتصاد شبکه ای در این طرح ها نشده است. دیدگاه پسافوردیستی یا اقتصاد شبکه ای به دنبال برنامه ریزی هم افزای تکه های تولید در جریان شبکه های اقتصادی با توجه به کدهای ژئوپلیتیکی در کشورها است. این موضوع در ایران در اسناد آمایشی و فضایی در قالب پهنه هایی از مناطق جغرافیایی با عنوان مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی طرح و در نظر گرفته می شود. لذا این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی ضمن توجه به نگاه پسافوردیستی به دنبال تبیین اینست که مناطق آزاد چگونه در اقتصاد شبکه ای در پرتو گفتمان سیاست خارجی نگاه به شرق با لحاظ کدهای ژئوپلیتیک، در آمایش سرزمین کشور نقش آفرینی می کنند. نتایج پژوهش نشان می دهد با پیوند مناطق آزاد در بستر اقتصاد شبکه ای جهان می توان به تعادل فضایی در گستره سرزمینی کشور که از اهداف غایی سیاست های آمایش سرزمین است، نائل آمد و این مهم مستلزم کاهش امر سیاسی و گشودگی دیپلماسی است.

کلیدواژه ها:

آمایش سرزمین ، پسافوردیسم ، سیاست نگاه به شرق ، اقتصاد شبکه ای ، مناطق آزاد