نقد ادبی و بازتولید امکان آن در تبیین متون حماسی فارسی

رویکردهای ادبی و نظریات ناقدان فرهنگی در موارد معدد این امکان را برای پژوهشگران فراهم می کند تا به راحتی در دسترس ادبیات و متون که به راحتی کشف نیست، مخاطبان فرهنگی روشن و مشخص شود. در این میان، ترامتنیت و برهه ای از آن یعنی بینامتنیت مدت هاست که به روشنگری میان متون پرداخته است. آنچه در جستار حاضر محل بحث بوده است، به تحلیل روابط بینامتنی میان دو اثر از دو خالق ادبی جداگانه، بلکه تبیین مساله ضروری است که جستار بینامتنیت حاضر به مثابه یک ابزار بتواند حتی دو اثر از یک خالق ادبی را به بوته نقد بگذارد و روابط آن ها را روشن کند و به عبارتی به تولید و زایشی دیگر از مجموعه بینامتنیت دست یافت. در این پژوهش در داستان رستم و سهراب و رستم و اسفندیار بر اساس روایتگانه بینامتنیت ترامتنیت یعنی صریح، غیرصریح و ضمنی با ابزار کتابخانه ای و روش تحلیل محتوا و ساختار به سه سطح صریح، غیرصریح و ضمنی می توان اشاره کرد. نتایج به دست آمده به جز مواردی می توان مجملا اشاره کرد: دو داستان مذکور در سه سطح صریح، غیرصریح و ضمنی برای روابط بینامتنی و معنایی هستند که تنها به نوع اثر و نویسنده با هم متفاوت نیستند بلکه می توان با نگاهی متفاوت و محورمند یک اثر را به شکل دیگر تحلیل کرد.

کلیدواژه ها:

بینامتنیت ، ترامتنیت ، زنت ، شاهنامه ، فردوسی